Tản mạn về CPI và TTCK (52)

Con người các cụ ợ

Không có con người, tiền chỉ là giấy lộn mà thoai

.......

Cha đẻ tên lửa TQ: nhà khoa học trung thành với lý tưởng dân tộc

Tiền Học Sâm (钱学森, 1911–2009) được giới học thuật quốc tế công nhận rộng rãi là người đặt nền móng cho chương trình tên lửa và hàng không vũ trụ Trung Quốc. Tuy nhiên, điều khiến trường hợp của ông đặc biệt không chỉ nằm ở thành tựu khoa học mà ở cách một nhà khoa học then chốt của Mỹ bị giữ lại, bị nghi ngờ, rồi cuối cùng được “trao đổi” trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, trước khi trở thành nhân vật trung tâm trong chiến lược công nghệ của Trung Quốc.

Tiền sinh năm 1911 tại Hàng Châu, trong một gia đình trí thức. Cha ông, Tiền Gia Trị (Qian Jiazhi, 钱家治), là nhà giáo dục tham gia cải cách giáo dục cuối thời Thanh và đầu Trung Hoa Dân Quốc. Môi trường gia đình đề cao kỷ luật và học thuật đã định hình tính cách kín đáo, nguyên tắc của Tiền Học Sâm, điều theo ông suốt đời.

Những năm 1930, Tiền sang Mỹ du học và làm việc tại Viện Công nghệ California (Caltech). Dưới sự hướng dẫn của Theodore von Kármán (冯·卡门), ông nhanh chóng trở thành chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực khí động học và tên lửa. Tiền là một trong những nhân vật đặt nền móng cho Jet Propulsion Laboratory (JPL) – tiền thân của NASA, và từng tham gia đánh giá các nhà khoa học Đức sau Thế chiến II. Trong hệ thống nghiên cứu quân sự Mỹ, ông được xem là tài sản chiến lược.

Năm 1947, Tiền kết hôn với Tưởng Anh (Jiang Ying, 蒋英), ca sĩ opera được đào tạo tại châu Âu, con gái của Tưởng Bách Lý (Jiang Baili, 蒋百里, một học giả quân sự nổi tiếng của Trung Quốc cuối Thanh đầu dân quốc). Gia đình sống kín đáo, có hai con, ít tiếp xúc truyền thông. Đời sống cá nhân ổn định cho đến khi bối cảnh chính trị tại Mỹ thay đổi đột ngột.

Đầu thập niên 1950, khi chủ nghĩa xét lại làn sóng thân cộng sản lan rộng, Tiền Học Sâm trở thành đối tượng nghi ngờ. Năm 1950, khi ông xin phép rời Mỹ về Trung Quốc thăm gia đình, chính quyền Mỹ ngăn chặn tại cảng, thu hồi giấy phép an ninh và mở cuộc điều tra. Tiền bị cáo buộc có liên hệ với Đảng Cộng sản, dù các hồ sơ FBI sau này cho thấy không có bằng chứng gián điệp rõ ràng.

Trong suốt 5 năm tiếp theo, Tiền Học Sâm bị quản thúc tại gia, chịu giám sát liên tục. Ông không được tham gia nghiên cứu, không được ra nước ngoài, và các cuộc điện thoại, thư từ đều bị theo dõi. Gia đình sống trong tình trạng bị cô lập. Tưởng Anh phải từ bỏ sự nghiệp ca hát quốc tế, hai con của họ lớn lên trong môi trường pháp lý bất ổn, luôn đứng trước nguy cơ bị tách khỏi cha mẹ.

Trong thời gian này, Tiền nhiều lần yêu cầu được rời Mỹ, nhưng đều bị từ chối. Một số học giả cho rằng chính quyền Mỹ lúc đó không muốn thả một nhà khoa học nắm giữ quá nhiều tri thức chiến lược, nhưng cũng không thể truy tố vì thiếu chứng cứ. Tiền trở thành “vấn đề treo” giữa an ninh và pháp lý.

Bước ngoặt đến vào năm 1955, trong bối cảnh chiến tranh Triều Tiên vừa kết thúc. Trung Quốc và Mỹ tiến hành đàm phán bí mật về việc hồi hương tù binh và công dân. Trong quá trình này, Tiền Học Sâm được đưa vào danh sách trao đổi. Dù không phải một “chiến dịch giải cứu” theo nghĩa quân sự, nhưng trên thực tế, ông được trả tự do thông qua một thỏa thuận ngoại giao ngầm, đổi lại việc Trung Quốc thả một số phi công Mỹ bị bắt trong chiến tranh.

Tháng 9/1955, Tiền cùng vợ con rời Mỹ bằng tàu biển, mang theo rất ít hành lý và không được phép mang tài liệu kỹ thuật. Lúc này ông 44 tuổi, đang ở giai đoạn sung sức nhất của sự nghiệp, nhưng đã mất 5 năm bị “đóng băng” về chuyên môn. Chính những năm tháng đó được nhiều học giả xem là thời gian Mỹ tự làm suy yếu lợi thế công nghệ của mình.

Ngay sau khi trở về, Tiền được giao trọng trách lớn trong chương trình “hai quả bom, một ngôi sao”. Ông lãnh đạo các viện nghiên cứu tên lửa, xây dựng hệ thống kỹ thuật từ con số gần như bằng không. Năm 1970, vệ tinh Đông Phương Hồng 1 (东方红一号) được phóng thành công, đánh dấu bước ngoặt của chương trình không gian Trung Quốc. Giới phân tích quốc tế ước tính sự trở về của Tiền giúp Trung Quốc rút ngắn từ 15 đến 20 năm phát triển công nghệ chiến lược.

Trong đời sống cá nhân, Tiền tiếp tục duy trì sự kín đáo. Tưởng Anh rút lui hoàn toàn khỏi sân khấu, tập trung chăm sóc gia đình. Các con theo đuổi con đường khoa học, tránh xa truyền thông. Tiền hiếm khi nói về quãng thời gian bị quản thúc tại Mỹ, kể cả trong các cuộc phỏng vấn chính thức.

Từ thập niên 1990, hình ảnh Tiền Học Sâm được xây dựng như biểu tượng quốc gia. Một số học giả, như Vương Ninh (王宁), cho rằng quá trình này mang tính tuyên truyền, biến ông thành hình mẫu “nhà khoa học trung thành với Đảng”. Cuối đời, việc ông ủng hộ một số quan điểm khoa học gây tranh cãi cũng khiến giới nghiên cứu đánh giá ông một cách thận trọng hơn.

Tiền Học Sâm qua đời năm 2009 tại Bắc Kinh, thọ 98 tuổi. Trong nhìn nhận của giới học thuật quốc tế, ông là nhà khoa học bị kẹt giữa khoa học và chính trị, và quá trình “giải phóng” ông khỏi nước Mỹ là một ví dụ điển hình cho lập luận khó tách biệt được đâu là con người của khoa học và con người của chính trị, của lý tưởng (dân tộc, học thuyết chủ nghĩa gì đó).

Vụ việc Tiền Học Sâm bị Mỹ giam lỏng kết hợp với vụ Mạnh Vãn Châu (con gái Nhậm Chính Phi, công chúa Huawei) cuối 2018 bị Canada giữ lại đã khiến TQ đặc biệt là nhạc phụ mình chú trọng trong bảo vệ và thu hút nhân tài hơn.

Ngày nay, để mời các bộ não hàng đầu của các công ty công nghệ TQ đặt chân đến các nước phương Tây hay thân phương Tây khó như lên trời. Nghe bảo họ còn có ban bảo vệ còn chặt chẽ hơn giám sát các uỷ viên trung ương.

By đặng văn thuận

Hiền tài là nguyên khí, mà nguyên khí thì không thể quản bằng nỗi sợ.

Ngay từ những ngày đầu lập nước, Bác Hồ đã chủ động mời các trí thức hàng đầu như Trần Đại Nghĩa, Tạ Quang Bửu, Lê Văn Thiêm, Hồ Đắc Di, Phạm Ngọc Thạch… về phục vụ đất nước. Điểm chung của họ: đang có sự nghiệp vững chắc ở nước ngoài, không cần danh, không cần chức – chỉ cần môi trường để cống hiến.

Bác không hỏi anh là ai, mà hỏi anh làm được gì cho dân cho nước. Không nghi kỵ xuất thân, không phân biệt quá khứ, dùng người theo năng lực chứ không theo lý lịch. Giao việc là giao trọn niềm tin, đã tin thì để người ta làm đến cùng.

Bởi vậy trong khói lửa chiến tranh, Việt Nam vẫn xây được khoa học, y tế, giáo dục, quốc phòng – bằng chính chất xám của người Việt.

=> Tư duy dùng người của Bác Hồ: không cần “đúng phe”, chỉ cần “đúng việc”.

em chúc anh chị em nhà TM năm mới , khởi đầu mới an khang thịnh vượng nhé ! Quý 1 2026 này em đánh giá sẽ là quý tích cực và vào chạy nước rút cuối cùng ( cũng sẽ không quá bất ngờ nếu thấy vùng giá 196x trong t3 hoặc t4 tới) kết thúc con sóng tăng hoàn chỉnh từ T4/2025-T4/2026 và dòng tiền tiếp tục phù thịnh chứ không phù suy theo kết quả kinh doanh năm vượt dự phóng và kỳ vọng của chứng sĩ và chuyên gia của một số ngành nghề !

. Chúc mừng năm mới 2026 Ace nhà TM .
. Chúng ta sẽ chuyển nhà để chào đón 2026. Nhưng không phải bây giờ.
. Với 2025 tính chất như thế, rất nên chào đón 2026 muộn đi một nhịp (ngày-Giờ) gì đấy. Muộn đi một nhịp Lệch pha gì đấy... (Về các nhóm - ngành - thành phần cổ phiếu ...) .
*****
. Vậy, hôm nay, đọc tạm Link dưới đây. ( Bài viết tuy hời hợt, không có tính nghiên cứu, ít dữ liệu... Nhưng cũng phản ảnh một sự thật và một xu thế ắt phải ) .
. TQ đạt một thành tựu to lớn trong câu chuyện này. Lợi ích ngay trong hiện tại. Còn tính về tương lai xa, thì lợi ích còn gấp bội bội phần, xét về môi trường tổng thể.
. Lợi ích về tài chính : Thì thị trường, dân chúng sẽ " Tự suy nghĩ trên luống cày của mình ".
. Lợi ích về môi trường : Thì nhà nước cần một chích sách. Thiên lệch độ ưu tiên ưu đãi giữa sử dụng năng lượng hoá thạch và năng lượng sạch.
( Note. => TQ đã rất thông minh trong việc tác động bằng chính sách khuyến khích và ưu đãi thiên lệch này ...).
.
https://vnexpress.net/xe-dien-ho-tro-tiet-kiem-chi-phi-the-nao-5000137.html

Chúc mừng năm mới 2026 !
Chúc các cụ nhà TM sức khoẻ, may mắn, đại thắng!

Ngan hàng nhắn lãi gửi lên ngon nha

--- Gộp bài viết, Jan 1, 2026, Bài cũ: Jan 1, 2026 ---

Lãi là 7,80 % tại quầy kỳ hạn 7 tháng

Lên nhanh nhỉ hôm mình gửi vào cuối tháng 10 kỳ sáu tháng ( trả lãi tự động ) có dưới 5%.

Chúc mừng năm mới 2026!
Chúc các cụ nhà TM mạnh khỏe, tinh thần minh mẫn, gia đình êm ấm, may mắn đủ đầy, một năm mới thắng lợi và nhiều niềm vui.

Sắp có mức tín dụng nên các ngân hàng phải tăng lãi gửi trước để cho vay
Lãi liên ngân hàng qua đêm thấo lăm còn kỳ hạn 2 tuần trở lên lại cao lăm
Tất cả đều chờ

Có ngân hàng lãi gửi là 8,40% kỳ hạn 13 tháng rồi