Tản mạn về CPI và TTCK (53)

Anhchangcodonvp9x · 04/04/2026, 22:17

Binh Yen said: ↑

Chỉ một dòng ngắn ngủi và đơn giản của bác Già khi đọc qua tưởng dễ nên ai cũng sẽ thấy vô cùng tiếc nuối cho VN , BY cũng tưởng vậy nhưng ngẫm kỹ chút thì lại thấy vô cùng phức tạp và không hề dễ dàng .
Nếu 198x chúng ta thay đổi như Ba Lan thì ngày nay liệu có thành Ba Lan của châu Á hay không ?

VN nếu 198x chuyển đổi như Ba Lan thì kết quả ngày nay có thể rất khác biệt theo hai kịch bản nhưng kịch bản nào thì cần type ra , phân tích vài vấn đề trọng yếu sẽ biết :

1. Những lợi thế nếu như Việt Nam có thể giống Ba Lan ( thuận lợi ) :
- Gia nhập sớm vào chuỗi cung ứng của Âu Mẽo : Việt Nam có thể đã được dỡ bỏ cấm vận của Mỹ sớm hơn (không phải đợi đến 1994) và nhận được các gói viện trợ để tái thiết hạ tầng.
- Cải cách tư pháp và sở hữu: Giống như Ba Lan, nếu có hệ thống pháp luật tiệm cận Âu Mẽo sớm, Việt Nam có thể đã thu hút được các tập đoàn công nghệ cao sớm hơn 20 năm, thay vì bắt đầu bằng gia công thâm dụng lao động (may mặc, giày da).

2. Những thách thức khổng lồ như sớ táo quân (Khác biệt với Ba Lan của Châu Âu) : Đây cũng là lý do tại sao Việt Nam khó có thể trở thành một "Ba Lan của Châu Á" một cách dễ dàng như chúng ta tưởng nếu 198x đã thay đổi thể chế ctrị và kinh tế :

- Cái bóng của Trung Quốc: Ba Lan thoát khỏi ảnh hưởng của Liên Xô ( khi Liên Xô tan rã và Nga rơi vào thập niên hỗn loạn, suy yếu sau thay đổi dưới thời Yeltsin ) và sau đó được "vòng tay" của EU và NATO đón nhận . Còn Việt Nam lại nằm sát một Trung Quốc quá lớn đang ngày càng mạnh lên và luôn đầy tham vọng nên coi sự thay đổi thể chế của láng giềng sát vách và có vị thế địa lý chiến lược như VN sẽ là mối đe dọa an ninh. Do vậy , Trung Quốc có thể gây sức ép kinh tế và quân sự khiến Việt Nam khó lòng yên ổn phát triển như Ba Lan được EU và Nato bảo trợ.

- Thiếu một "Liên minh Châu Âu" ở Đông Nam Á: Ba Lan thành công nhờ các quy chuẩn và dòng vốn trực tiếp từ EU cũng như khi vào EU, họ được áp dụng một bộ "luật chơi" chung của cả khối, giúp minh bạch hóa nền kinh tế và quét sạch tham nhũng nhanh chóng. Còn VN sẽ phải tự bơi mà không có một "đại gia đình" giàu có hỗ trợ phía sau khi Asean chưa đủ tầm, lại còn mất đi đối tác láng giềng quan trọng mà cả TG vẫn phải giao thuơng là TQ .
Và nếu Việt Nam chuyển sang tư bản và xích lại gần phương Tây (đặc biệt là Mỹ), thay vì giao thương hợp tác thì sẽ là đối đầu tăng lên khi Trung Quốc sẽ coi đó là mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia và sự tồn vong của chế độ họ (như Ukraina và Nga ) , Trung Quốc có thể dùng các biện pháp trừng phạt kinh tế, phong tỏa biên giới hoặc gia tăng áp lực quân sự ở Biển Đông để gây sức ép , buộc Việt Nam không được ngả hẳn sang phe đối lập như Ba Lan

- Nguy cơ bất ổn nội bộ rất cao : Ba Lan có sự thống nhất cao về tôn giáo (Công giáo) và ý chí chính trị thời điểm đó. Việt Nam những năm 198x lại vừa trải qua nhiều cuộc chiến tranh, nội lực kiệt quệ; một cú sốc chính trị quá lớn có thể dẫn đến chia rẽ hoặc xung đột nội bộ thay vì đoàn kết để phát triển.
Chưa kể , việc thay đổi toàn bộ hệ thống pháp luật, sở hữu đất đai và cấu trúc quản lý xã hội từ cs sang tb luôn đi kèm với giai đoạn hỗn loạn kinh tế và phân hóa giàu nghèo sâu sắc , tài sản quốc gia có thể rơi vào tay một vài nhóm lợi ích tạo ra khoảng cách giàu nghèo cực lớn , các phe phái có thể tranh giành quyền lực liên miên, khiến chính sách quốc gia bị thay đổi liên tục theo mỗi nhiệm kỳ .
Đặc biệt , một nước nhỏ mà nội bộ chia rẽ, bất ổn chính trị là cơ hội vàng để các cường quốc bên ngoài can thiệp, biến quốc gia đó thành "bàn cờ" địa chính trị. ( Việt Nam sẽ là tâm điểm của TQ và Mỹ ) .

- Thách thức trong thu hút đầu tư : Dù là điểm thuận lợi khi tự do kinh tế nhưng cũng là khó khăn khi nội bộ thiếu ổn định , lại là "quân cờ" trên bàn cờ địa chính trị của các cường quốc , lại thuộc 2 phe đối lập :
Với một nước nhỏ , sự ổn định chính trị thường được ưu tiên trước vì sẽ thu hút niềm tin khi nhà đầu tư nước ngoài (FDI) rất sợ rủi ro, liệu họ có dễ dàng đầu tư vào nơi tự do không rào cản nhưng chính phủ thay đổi xoành xạch sau mỗi kỳ bầu cử (như trường hợp của Philippines hay không ít quốc gia khác như Nepal và Myamar ) .

Túm lại , nếu 198x thay đổi như Ba Lan , Việt Nam phải đối mặt với bài toán làm sao để giữ được quyền tự quyết, tránh việc bị biến thành "quân cờ" trong tay các nước lớn để phục vụ lợi ích của họ thay vì lợi ích dân tộc sẽ luôn là một bài toán vô cùng khó.
Còn nữa , làm sao để nội bộ ổn định để không phải tốn năng lượng cho các cuộc tranh giành quyền lực, quốc gia mới có thể dồn lực cho các đại dự để phát triển và thu hút đầu tư cũng là vấn đề tiên quyết .

Và với vị trí địa chính trị đặc thù của Việt Nam thì việc có chế độ chính trị tương đồng với láng giềng Trung Quốc nhưng luôn khẳng định chủ quyền độc lập và không liên minh với nước này để chống nước kia (chính sách "4 không") , không "theo" một cách mù quáng mà chọn cách hợp tác kinh tế, duy trì hòa bình nhưng vẫn kiên quyết trong các vấn đề chủ quyền và tự quyết là lựa chọn an toàn nhất .
Cách tiếp cận này giúp giảm bớt sự nghi kỵ ý thức hệ, giữ vững ổn định để phát triển kinh tế bền bỉ. Chúng ta có thể đi chậm hơn nhưng chắc chắn hơn và có cơ hội phát triển trên con đường dài khi biết thay đổi những bước chân phù hợp .

P/s : Ucraina và Cuba là hai minh chứng gần gũi nhất cho việc ở cạnh một siêu cường nhưng không tương đồng về thể chế ctrị và lại thiếu một chiến lược cân bằng khéo léo sẽ khó khăn đến mức nào. . Không dễ dàng như Ba Lan đâu .
Đối với một quốc gia sát vách cường quốc như Việt Nam, việc giữ vững sự tương đồng thể chế ctrị trong khi quyết liệt đổi mới kinh tế không chỉ là lựa chọn phát triển, mà còn là một chiến lược sinh tồn để giữ vững độc lập, chủ quyền và tránh rơi vào thảm kịch trở thành quân cờ trên bàn cờ cho các siêu cường xâu xé.
Vậy nên , như BY thấy không nên tiếc nuối làm chi rồi lại chẳng thiết tha làm ăn gì . Vận mệnh dân tộc mình thế rồi nên chung tay vào để xd đất nước thôi . Còn nếu có tiếc thì tiếc ở một số bước chân đi ấy chứ không phải con đường dài đã chọn .

Click to expand...

Em rất đồng tình với quan điểm của bâc Bình Yên: 198x, Việt Nam sẽ không thể trở thành một Ba Lan của châu Á. Nếu thời điểm đó chúng ta thay đổi thể chế thì có thể diễn ra nội chiến giữa các thế lực chính trị được hậu thuẫn bới các bên khác nhau. Và kết quả đón chờ chúng ta có thể là một Myanmar thứ 2 của Đông Nam Á.

Anhchangcodonvp9x · 04/04/2026, 22:23

zug said: ↑

Đài Loan có tương đồng thể chế đâu mà sao nó không vật vã khổ sở nhất định không buông tha mục tiêu 2 chữ số đồng thời quyết tâm biến khó khăn thành động lực tái cơ cấu kinh tế (khiếp, liên tục tái cơ cấu thế này thì bao giờ mới ổn định?)
Click to expand...

You nên tìm hiểu kỹ về lịch sử để hiểu thêm lý do vì sao Đài Loan còn tồn tại mà không bị Trung Quốc đánh chiếm. Nghe You phát biẻu là tôi biết You cũng thuộc dạng tay nhanh hơn não, bất mãn và không có tài năng.

Tản mạn về CPI và TTCK (53)

Anhchangcodonvp9x Thành viên rất tích cực

Anhchangcodonvp9x Thành viên rất tích cực

Chủ đề cùng chuyên mục

Share This Page