Tản mạn về CPI và TTCK (53)

Phây Nguyen An Thanh:

TÀO THÁO & NỬA SỰ THẬT VỀ ĐƯỜNG SẮT TRUNG QUỐC

Sáng ở chợ Pháp Vân (Hà Nội), giữa tiếng dao thớt và mùi cá sông còn ngai ngái, chị bán cá buông một câu mà nghe qua tưởng chuyện tào lao, hóa ra lại rất “chiến lược”:
“Thằng Tào Tháo đểu lắm chú ạ. Nó biết anh thích cái gì thì nó cho anh xem cái đấy.”

Nghe xong, giật mình. Vì câu ấy không nói về Tam Quốc, mà nói về… đường sắt Trung Quốc.

Thiên hạ bây giờ cứ nhắc đến Trung Quốc là nhắc đến tàu cao tốc. Họ đạt tàu tốc độ 350 km/h, hệ thống ĐSCT dài nhất thế giới, 54.000 km, chiếm hơn 70% toàn cầu. Nói là chuẩn rồi.

Những con số đẹp như quảng cáo, chạy thẳng vào mắt người xem như một cú lia máy điện ảnh. Người ta trầm trồ, rồi mặc nhiên hiểu rằng: sức mạnh đường sắt Trung Quốc nằm ở đó.

Nhưng nếu dừng ở đó thì câu chuyện mới chỉ có… nửa thân cá. Phần còn lại – phần xương, phần ruột – ít ai kể, ít ai chịu hiểu cho. Mà chính cái phần ấy mới nuôi sống cả hệ thống.

Ít người nói rằng, trong hơn một thập kỷ, Trung Quốc đã âm thầm cải tạo khoảng 50.000 km đường sắt cũ khổ 1.000 lẫn nâng cấp khổ 1.435 để tăng tốc độ chạy tàu.

Không phải TQ chỉ xây mới hoành tráng, mà là nâng cấp: mở khổ ray lên 1.435 mm, cải tạo nền đường 1.435, tiến hành điện khí hóa thay diesel, tăng tốc độ chạy tàu lên 120–200 km/h.

Không có cảnh quay flycam, không có clip viral, chỉ có công nhân, dây điện, ray thép và những đoàn tàu chạy đều đặn hơn mỗi ngày. Đó mới là cái tài của hậu thế con cháu nhà Tào Tháo.

Từ nền tảng ấy, họ mở rộng thành khoảng 100.000 km đường sắt “trung tốc” – thứ mà dân trong nghề hiểu là xương sống vận tải. Nó không nhanh nhất, nhưng đủ nhanh. Không đắt nhất, nhưng đủ hiệu quả, nối cảng biển, các khu công nghiệp... Không hào nhoáng, nhưng tàu chạy suốt ngày đêm, chở người, chở hàng, kết nối những nơi mà cao tốc không bao giờ với tới.

Đến lúc nhìn lại toàn cảnh: 165.000 km đường sắt TQ, trong đó chỉ có 54.000 km là cao tốc, chưa đến 30%. Nghĩa là phần lớn hệ thống đs TQ không phải chỉ cao tốc, ai cãi giơ tay.

Hơn ai hết họ hiểu chính phần “không cao tốc” ấy lại giúp 99% thành phố trên 200.000 dân có kết nối đường sắt, hơn 130 địa phương cấp huyện thoát cảnh “trắng ray”.

Nói cách khác, cái mà người ta hay kể chỉ là phần nổi, để TQ trở thành quốc gia phát triển ĐSCT hàng đầu thế giới, dù vẫn phải bù lỗ chéo (sau 4 giai đoạn phát triển). Còn cái làm nên khả năng vận hành hiệu quả của ĐS Trung quốc lại nằm ở phía dưới, kín đáo.

Tôi hỏi lại chị bán cá: “Thế sao họ không nói ra cho ta nhỉ?”
Chị cười, cái kiểu cười của người không hề được đọc báo cáo nhưng lại hiểu đời: “Ai lại đi khoe xương sườn hả chú. Họ khoe mặt tiền thôi, khoe tuyến có lời Bắc Kinh- Thượng Hải, các tuyến lỗ chỏng vó, ai dại khai ra.”

Chuẩn xác đến mức không cần chỉnh, như chính con cá Yên Sở trong tay chị.

ĐS cao tốc là mặt tiền – nơi người ta phô diễn sức mạnh, công nghệ, tốc độ. Còn "trung tốc" là phần kết cấu – thứ đảm bảo hệ thống chạy được, sống được, sinh lời của Trung Quốc. Một bên để thế giới nhìn, bán thiết bị, công nghệ một bên để đất nước vận hành phát triển hiệu quả.

Nhưng tâm lý con người thì đơn giản: thích nhanh, thích lớn, thích hoành tráng. Thế nên khi được “vạch ra cho xem” những đoàn tàu 350 km/h, ít ai còn đủ kiên nhẫn để hỏi: còn 100.000 km "trung tốc" kia là gì, có đáng học không? Vì sao TQ giải tán Bộ Đường sắt? Lỗ lãi của các anh như thế nào?

Câu chuyện trở nên thú vị khi quay lại chợ Pháp Vân. Chị bán cá gói mớ cá, buộc dây gọn gàng rồi nói một câu tưởng như chẳng liên quan: “Đi ra chợ có mấy cây số, có nhà vài trăm mét, cần gì phi như bay.”

Nghe vậy mà thấy… lạnh sống lưng. Vì đó chính là logic mà nhiều khi người ta cố tình quên đi khi bàn chuyện phát triển hạ tầng giao thông. Không phải chỗ nào cũng cần nhanh nhất, hiện đại nhất khi cơm chưa đủ no.

Không phải tuyến đs nào cũng phải 300 km/h. Có những đoạn, chỉ 120–160 km/h là đủ. Có những nơi, cái cần là ổn định, là chi phí hợp lý, là chở được hàng hóa – chứ không phải lập kỷ lục.

Nói thật lòng, Trung Quốc không hề “đểu”. Họ chỉ rất hiểu tâm lý người xem. Anh thích ĐS cao tốc, họ sẽ cho anh xem cao tốc. Nhưng cái nó thực sự dựa vào để vận hành, có lãi lại là một mạng lưới "trung tốc" khổng lồ, âm thầm và hiệu quả.

Vấn đề không nằm ở chỗ họ giấu, mà ở chỗ ta nhìn. Nhìn vào đâu thì thấy cái đó. Nhìn vào tốc độ thì thấy sẽ 350 km/h. Nhìn vào cấu trúc hiệu quả kinh tế thì mới thấy 100.000 km "trung tốc" mới là cái phải bàn, cần học tập.
Từ nhà đã muốn, định mua thịt, thì ra chợ cá tươi, ngon đến mấy ta cũng lướt qua, lỗi đâu phải anh hàng thịt.

Giữa hai cái nhìn ấy là khoảng cách giữa trầm trồ và hiểu chuyện, tâng nhau lên mây. Chị bán cá đưa túi cá cho người mua, nói thêm một câu, nhẹ như không: “Nhanh quá mà không cần thì cũng phí, thịt ngon mấy nhưng không hề chịu nhìn để biết chợ còn có cá tươi, cũng dở.”

Một câu nói ở chợ, nhưng đủ để tóm lại cả một triết lý phát triển: Không phải cứ nhanh nhất là cho hiệu quả tốt nhất. Mà là đúng chỗ, đúng mức, đúng nhu cầu, lựa cơm gắp mắm. Còn nếu vẫn chỉ thích nhìn tàu chạy như bay, thì thôi – cứ để Tào Tháo “vạch ra cho xem” tiếp vậy.

TQ bắt buộc phải làm ĐSCT nếu không muốn bị Âu mẽo bóp chết trong nửa nốt nhạc

Chưa chế tạo được máy bay, đất nước lại quá rộng lớn, nếu không có ĐSCT thì âu mẽo chỉ cần cấm vận hàng không là TQ vĩnh viễn tăm tối

Vì bị khó, bị cấm, bị o ép nên công nghệ ĐSCT, chíp, vệ tinh, không gian vũ trụ....vân vân của TQ càng lúc càng mạnh kinh hoàng

Tuy nhiên, cả nga lẫn TQ không bao giờ có thể ngoi lên thành đại ca trong giới giang hồ, vì họ theo cncs

Gớm thặc, trước giờ mình cứ tưởng bà bán trà đá với bà bán cá là người nhà Quan chứ nhỉ? Không thế sao biết tin mật nhanh và tuồn ra như gió ấy.

Là người nhà sao ko bảo ban nhau nhỉ?????

Giới Giang hồ đâu còn bao nhiêu mà làm
đại ca