Tản mạn về CPI và TTCK ( tt )

Tks ý kiến bác. Thực ra chúng ta đều biết ngành cơ khí chế tạo của VN không thể so với nước ngoài được, nhưng bù lại sản phẩm của ngành lại rất đa dạng và có nhu cầu rộng rãi nên những dn như SDK vẫn sống được. Nhưng đúng như bác pt, khi ngành thép gặp khó khăn thì SDK cũng khó mà khỏe được vì đây là dn phục vụ cho ngành thép là chính. Tuy nhiên thời điểm trước đây, tôi đã thấy SDK có năng lực để vượt qua thời điểm khó khăn của ngành thép. SDK đã không chỉ sx phục vụ tt trong nước, họ có cả hàng xk đi Nhật và Canada, ... 2014 và 2015 chính mảng xk đã tạo lên sự tăng trưởng về doanh thu và lợi nhuận cho SDK. Lẽ dĩ nhiên sp xk cũng không phải là hàng công nghệ cao gì nhưng việc họ làm được (dành được các đơn hàng cung cấp cho nn) cho thấy năng lực và cả sự năng động của dn. Chính vì lẽ đó mà tôi mới có đủ niềm tin ôm cp lâu dài. Việc tìm kiếm cp để có thể nắm giữ lâu dài nhưng luôn đảm bảo tỷ lệ hồi vốn cao đúng là không hề dễ và khi thị giá cp tăng lên thì rủi ro cũng tăng lên dần. Ở đây tôi không muốn nói đến rủi ro giảm thị giá cp, mà chính là việc duy trì eps thường xuyên >4k là điều đòi hỏi dn phải phấn đấu không ngừng nghỉ và không phải dn nào cũng làm được. Như SDK nếu dn duy trì eps ở mức 2k thì có thể tôi chỉ cần 6 tháng mới để ý đến dn 1 lần mà vẫn yên tâm, còn ở mức >4k thì tôi sẽ phải theo dõi thường xuyên hơn rất nhiều.

Tôi hơi thắc mắc con số 4k ở đây bác nói cụ thể với SDK hay nói chung? Vì thú thực là tôi nghĩ con số tuyệt đối không quan trọng, mà quan trọng là tương quan so sánh với những năm trước thế nào: tăng trưởng hay suy giảm. Chứ nếu con số tuyệt đối thì giả dụ 1 cty có eps 4k nhưng bây giờ chia thưởng cp tỷ lệ 1:1 là thành 2k ngay

Tôi nói chung chứ không riêng gì SDK.
Bác nói đúng là nếu dn chia cp 1:1 thì eps thành 2k, nhưng bản chất thì vẫn tương đương 4k. Vấn đề là dn có tăng vốn hay không ? Việc tăng vốn có cần thiết hay mang lại lợi ích hay không? Thường các bác chọn tiêu chí tăng trưởng thì rất mến mộ các dn có xu hướng chia tách cp, mở rộng qui mô hoạt động, làm dự án, ... vì tất cả điều đó đều mở ra cơ hội để dn tăng trưởng. Tuy nhiên đôi khi tôi thấy dường như mọi người hay quên rằng đi kèm với cơ hội là rủi ro. Mọi người có xu hướng tin rằng việc dn tăng vốn, mở rộng qui mô, ... là việc luôn cần thiết và sẽ dễ dàng thành công, nhưng thực tế lại rất khác. Những người ôm cp lâu dài như tôi lại rất cần sự ổn định và pt thận trọng, bền vững của dn. Bác hãy nhìn lại các dn chế biến thủy sản xk mà xem, việc mở rộng qui mô sx có thể sẽ khó khăn thế nào, thậm chí có thể hạ gục cả những dn có thương hiệu đình đám kể cả trong những mảng rất tiềm năng như cá tra.

Vâng đúng bác, với cá nhân tôi việc đầu tư mới là một yếu tố cần phải xem xét rất thận trọng. Chỉ từ góc nhìn tài chính thôi thì thường ở đầu chu kỳ đầu tư mới sẽ phát sinh mạnh chi phí khấu hao, lãi vay, tỷ lệ an toàn tài chính cũng biến động. Chưa kể đến mức độ hiệu quả về kinh doanh đến đâu, như bác đã nói. Thế nên tôi thích đầu tư vào các mô hình kinh doanh không "ngốn vốn" (capital intensive), tăng trưởng dựa vào việc tăng giá, mở rộng kênh bán hàng, nghiên cứu sản phẩm/dịch vụ mới, giảm chi phí ... Trong trường hợp phải đầu tư mở rộng sản xuất thì nhu cầu vốn cũng không quá lớn, có thể tự trang trải phần lớn nhờ lợi nhuận giữ lại tái đầu tư. Như See's Candies là ví dụ kinh điển trong giới đầu tư, thương vụ tiêu biểu đặt nền móng cho phong cách đầu tư vào những mô hình kd không ngốn vốn của Buffett và các học trò.

Btw, bác có nhắc đến ngành thủy sản, cá nhân tôi cũng bearish ngành này. Tôi không hiểu sao nhiều người thích lao vào đầu tư cp ngành này, trong khi đây là mô hình kd phụ thuộc quá nhiều yếu tố bất định: thời tiết, nguồn cung trong nước phập phù và giá nguyên liệu thất thường do bị thương lái chi phối, đầu ra thì luôn thấp thỏm với các vụ kiện chống bán phá giá, giá bán cũng lên xuống do cạnh tranh từ các thị trường xuất khẩu khác. Chưa soi kỹ bất kỳ cp nào ngành này nhưng tôi đoán là nhu cầu vốn lưu động cho các cty dạng này cũng không nhỏ, nhất là tồn kho.

Tương tự với dệt may, mặc dù các yếu tố bất định có khác chút.

Cá nhân tôi thấy có khoảng hổng rất lớn giữa phương pháp của WB với thực tế, nhất là với nhỏ lẻ. Với việc rót vốn lớn, phần lớn là chi phối, vụ đầu tư như là bảo chứng, bảo đảm cho cty vận hành đúng theo hướng nhận định của ông. Điều nàu đặc hiệt quan trọng với cty nhỏ. Vì khi đó biên an toàn của ông mới thực sự đặt đúng nơi an toàn.
Với cá nhân tôi, tôi cũng chú trọng "nơi an toàn" đó hơn là biên an toàn.

Hì hì...đã lâu mới thấy các bác đã bàn luận sâu về SDK, CKD và DN cơ khí VN... nếu tôi không nhầm thì có lẽ bác @7yearsago có chuyên môn & trải nghiệm với ngành cơ khí thì phải
Tôi chưa có thời gian tìm hiểu kỹ về các DN cơ khí VN trên sàn nhưng theo tôi hiểu thì có thể sử dụng một số tiêu chí sau đây để so sánh:

1. Lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp đó qua thị trường ngách mà các sản phẩm cơ khí của Trung Quốc và Thái & Asean không vào được; Theo quan sát của tôi thì các sản phẩm cơ khí của Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh gần như tuyệt đối so với các sản phẩm cơ khí của Việt Nam về chủng loại sản phẩm & giá & chất lượng cũng như các tiêu chuẩn quốc tế...
2. Mức độ bảo hộ của nhà nước & cổ đông lớn đối với các sản phẩm cơ khí của doanh nghiệp đó; ví dụ như các sản phẩm cơ khí của các nhà máy cơ khí trong Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam;
3. Doanh nghiệp cơ khí & các sản phẩm cơ khí của doanh nghiệp đó nằm ở đâu trong chuỗi giá trị sản phẩm của ngành... Theo tôi hiểu thì trở ngại lớn của các DN cơ khí VN có liên quan đến capital intensive, economies of scales ...để có được các sản phẩm cơ khí đạt tiêu chuẩn quốc tế ...Tôi không rõ SKD có đơn hàng gì xk đi Nhật và Canada ... nhưng nếu chỉ là những đơn hàng lẻ & không ổn định và không nằm trong chuỗi giá trị sản phẩm & ngành thì rất khó thu hồi vốn đầu tư...

....
Tôi mới hiểu được đến vậy...mời các bác bàn luận thêm...

Tôi nghĩ mấy điểm thế này:

- Buffett chỉ thực sự chuyển sang thâu tóm cty từ đầu những năm 90s, ngay trong Annual Letter 2016 của ông cũng kể chuyện này. Hầu hết các thương vụ trước đó đều chỉ là đầu tư cp, thi thoảng mới có 1 trường hợp (như Washington Post) ông ngồi vào board of directors.
- Với các cty lớn có lợi thế thương mại bền vững, dù muốn thì Bershire Hathaway của ông cũng không đủ tiềm lực thâu tóm, nên chủ yếu vẫn chỉ là mua một tỷ lệ cp nhỏ. Vd với Coca Cola, American Express, hay gần đây là Apple.
- Ngay cả với các cty mà BH thâu tóm, Buffett & Munger vẫn hầu như không tham gia vào công tác quản trị. Quy trình đầu tư của BH là tìm hiểu rất kỹ về dn và ban lãnh đạo, khi thấy đủ tin tưởng vào ban lãnh đạo thì mới thâu tóm, sau đó delegate toàn quyền cho ban lãnh đạo cũ, BH chỉ quan tâm đến khoản tiền hàng năm nhận lại từ các cty này để tái đầu tư thâu tóm tiếp các cty khác. Các bác lưu ý Buffett vẫn là dạng nhà đầu tư thụ động, ông ít khi tham gia vào HĐQT và ít can dự vào công tác điều hành. Phân biệt với dạng activist investors như Icahn hay Bill Ackman (tôi rất khoái cha này, dù mới đây hắn nổi tiếng với vụ thua lỗ 4 tỷ usd ở Valeant Pharma): các nhà đầu tư dạng này thường vận động đại hội đồng cổ đông bầu họ vào board of directors, rồi gây sức ép lên ban lãnh đạo phải thay đổi, thậm chí thay cả CEO.
- Điều quan trọng nhất tôi muốn nói ở đây là dù phong cách đầu tư có thể khác nhau, thì tri thức thu nhận được từ phương pháp tiếp cận của Buffett (thực chất là của Munger nhiều hơn) vẫn có tính universal, các nhà đầu tư nhỏ lẻ như chúng ta vẫn học được dù ít dù nhiều. Áp dụng như thế nào với size của ta, và ở môi trường VN, thì lại phải linh hoạt. Tôi chỉ nghĩ đơn giản là bản chất thị trường ck VN cũng không có gì quá khác biệt với thế giới, người VN chả khôn ngoan ma lanh hơn ai, những cái đã & đang xảy ra ở VN cũng đã & đang xảy ra ở các thị trường ck phát triển (Vd ở Mỹ vẫn có những vụ kinh điển như Enron hay Madoff). Có điều là investment horizon của mình khó có thể long term như Buffett, vì đa phần dn VN thiếu tính bền vững, những trường hợp như VNM là khá hiếm.

Báo cáo bác tôi làm trong ngành công nghệ, chả biết gì về cơ khí cả, chém thôi bác . Ngày xưa có lần rảnh rang tôi đi hỗ trợ cty ông bạn giao hàng cho mấy cái nhà máy, vác từng cái cờ lê bàn giao cho khách, mà đơn giản như cờ lê vẫn toàn đồ TBN cả, tịnh không thấy cái nào của VN hehe.

Hì hì... Ngày nay tôi thì vừa có cơ hội cùng anh bạn hỏi giá một cái máy dập Baixie CHK25 CNC forging hammer là 310.000 USD để rèn & dập ra các sản phẩm như cờ lê TBN của bạn bác @7yearsago ngày xưa ... thế cho nên tôi cũng hiểu sơ sơ capital intensive, economies of scales ...trong ngành cơ khí là thế nào
Có một điều tôi thấy thắc mắc không hiểu vì sao các cụ làm công nghệ như cụ Giao_Thông nay lại thêm cụ 7yearsago ...không thấy cụ nào bàn về đầu tư vào các doanh nghiệp công nghệ như CMG, FPT... Có lẽ vì vậy nên công nghệ Việt Nam không so sánh được với Tàu & Asean... Hay là các bác đang nghiên cứu & chuyển giao công nghệ gì đó hãy còn trong giai đoạn R&D...

310k của bác để ra cờ lê Tây An chứ TBN gì .

Như tôi thấy ngành IT của VN hiện nay chủ yếu làm thương mại, tích hợp, và outsource, chứ chưa có sp giải pháp gì đáng chú ý. Các dn trên sàn niêm yết hầu hết là thương mại và tích hợp, 2 mảng này phụ thuộc vào nguồn vốn đầu tư của khối nhà nước (cả bộ ban ngành và các DNNN). Mấy năm vừa rồi kinh tế khó khăn, vốn đầu tư cho IT của khối này giảm nên các dn IT cũng ngắc ngoải theo. Những năm trước mắt thì ngân sách khó khăn nên dn IT nếu chỉ bám vào các dự án sử dụng vốn ngân sách thì khó. Mốt bây giờ là hợp tác công tư, ông nào cũng nhoi ra làm trò này, thực chất là một hình thức móc túi nhân dân .

Mảng outsource thì không phụ thuộc vào vốn ngân sách, cũng chả móc túi nhân dân, lợi nhuận cũng tốt, nhưng các cty làm lĩnh vực này thì không lên sàn. Có mỗi ông FSoft lọt thỏm trong FPT. Nhân nói FPT, giàn trải nhiều lĩnh vực quá, mảng này níu chân mảng kia nên không tăng trưởng bật lên được.

Nói chung tôi vẫn bullish ngành IT trong giai đoạn 2017-2018, nhưng phải nghiên cứu gạn lọc ra cp thích hợp mà chơi. Và cũng chỉ chơi theo kiểu đầu cơ được thôi, nắm giữ dài hạn theo tôi không hiệu quả.