Thiên nga đen không giết bạn - chính sự tự tin của bản thân mới là kẻ làm điều đó

(Bài viết dựa trên quan điểm cá nhân, muốn đóng góp cho cộng đồng góc nhìn về các trải nghiệm của bản thân và cũng tiếp tục cảnh báo rủi ro có thể ập đến bất cứ lúc nào khi bất ổn địa chính trị trên thế giới ngày càng nhiều, điểm số thì tăng, nhưng tài khoản hao hụt)

Có thể bạn không tin, kẻ thù lớn nhất của tài khoản bạn không phải là lạm phát, không phải là FED, cũng không phải là những tin tức giật gân về tình hình bất ổn chính trị trên thế giới hiện nay, ...
Kẻ thù lớn nhất chính là câu nói: "Chắc chuyện đó không xảy ra đâu".

Trong tài chính, chúng ta gọi những sự kiện "không thể xảy ra" nhưng lại xảy ra và gây hậu quả tàn khốc là Thiên Nga Đen. Và tôi dám cá rằng, 90% nhà đầu tư đang đọc bài viết này đều đang set-up danh mục đầu tư như thể ngày mai trời vẫn sẽ nắng đẹp.

Tôi còn nhớ như in buổi sáng tháng 3 năm 2020. Trước đó một tuần, tôi vẫn đang phân tích kỹ thuật rất say sưa, chart đẹp như mơ, mọi chỉ số đều báo mua, vĩ mô ổn định. Đùng một cái, thị trường mở cửa. Sàn la liệt. Trắng bên mua. Lúc đó, mọi đường kẻ kỹ thuật, mọi phân tích cơ bản đều trở nên vô nghĩa. Tôi đã đứng hình mất 5 phút nhìn tài sản bốc hơi mà không thể phản ứng. Cảm giác bất lực đó không đến từ việc mất tiền, mà đến từ việc niềm tin của mình bị sụp đổ hoàn toàn.

Lúc đó tôi mới nhận ra, chúng ta chỉ là những con gà tây được vỗ béo, cứ ngỡ cuộc đời màu hồng cho đến ngày Lễ Tạ Ơn.

Thực ra trong 5-6 năm nay, không phải không xuất hiện lại những sự kiện thiên nga đen, mới đây là cú điều chỉnh đến từ xác lệnh áp thuế của tổng thống Trump với thế giới. Năm 2026 này, với đầy rẫy biến số từ địa chính trị đến công nghệ, Thiên Nga Đen đang lởn vởn quanh đây

Lật lại chút quá khứ ngày cuối năm 2021 đầu năm 2022, thị trường chỉ giao dịch quanh mức 1300-1500 nhưng các cổ phiếu tăng mạnh mẽ, luân phiên và thực sự là giai đoạn màu mỡ để kiếm lợi nhuận, nhưng năm nay, mọi thứ thực sự đã thay đổi (dù đều là trong giai đoạn nền kinh tế tăng trưởng). Các cổ phiếu trụ thi nhau tăng mạnh mẽ trong khi các cổ phiếu midcap bào mòn tài khoản một cách khó chịu - đến giờ đã 3-4 tháng. Vẫn biết vì các chính sách của chính phủ hướng đến việc hỗ trợ xây dựng các doanh nghiệp tư nhân/ nhà nước lớn thành hình thái của Chaebol giống Hàn Quốc, nhưng thực sự không thể chịu nổi!

Một nhà đầu tư mới nếu bước vào TTCK VN vì điểm số tăng sôi động thì thứ họ nhìn thấy toàn là màu hồng, tập trung tới các cổ phiếu đang tăng tốt, chứ chưa chắc đã là các cổ phiếu cơ bản tốt mà có sự chiết khấu sâu.

Nếu tình trạng này duy trì, sự rủi ro càng ngày sẽ càng dâng lên cao, buộc có cú biến động lớn để thay đổi trạng thái - "Thiên nga đen" lởn vởn quanh đây.

Làm sao để phòng bị trong bối cảnh rủi ro này? Dưới đây là một số kinh nghiệm mà tôi đúc kết được bằng xương máu:
+ Đừng cố dự đoán, hãy chuẩn bị: Thiên Nga Đen theo định nghĩa là không thể dự đoán. Đừng tin vào bất kỳ chuyên gia nào nói "Tôi biết trước". Thay vào đó, hãy xây dựng một danh mục có thể chịu đòn.
+ Luôn giữ tối thiểu 20-30% Tiền mặt. Khi đám đông hoảng loạn bán tháo, tiền mặt là Vua, là quyền lực để bạn thâu tóm tài sản giá rẻ mạt.
+ Cắt bỏ "Đòn bẩy chết người": Thiên Nga Đen thường đi kèm với hiện tượng mất thanh khoản. Giá rơi thẳng đứng qua điểm Stoploss của bạn.
+ Nếu bạn full margin, bạn sẽ cháy tài khoản trước khi kịp sửa sai. Trong giai đoạn nhạy cảm này, hãy hạ margin xuống mức thấp nhất. Sống sót quan trọng hơn làm giàu nhanh.
+ Tư duy Barbell: Đừng dồn hết trứng vào một giỏ "rủi ro trung bình". Hãy chia cực đoan:
80% tài sản vào nơi cực kỳ an toàn (Vàng, Tiết kiệm, Cổ phiếu Bluechip phòng thủ như FPT).
20% còn lại vào nơi rủi ro cao nhưng lợi nhuận khổng lồ (Crypto, Cổ phiếu tăng trưởng nóng).

Bỏ qua phần giữa lửng lơ. Nếu Thiên Nga Đen đến, phần 80% sẽ cứu mạng bạn!

Với tư cách là người giao dịch đầu tư cá nhân, có các trải nghiệm vui buồn đủ cả, tôi thà bị chê là "nhát gan" khi đứng ngoài thị trường nhiều tháng, còn hơn là phải đau lòng nhìn tài khoản bị hao hụt một lần nữa.

Đầu tư là cuộc chơi của người sống lâu nhất, không phải người chạy nhanh nhất.
Nếu ngày mai thị trường giảm sàn 50 điểm ngay khi mở cửa, danh mục của bạn sẽ "bay màu" bao nhiêu %? Nếu con số đó khiến bạn mất ngủ, hãy cơ cấu lại ngay hôm nay.

Thị trường theo cá nhân tôi sẽ vẫn cần có những cú điều chỉnh bất chợt để thay đổi trạng thái, nếu tình trạng điểm số tiếp tục tăng, cổ phiếu đa số tiếp tục cưa chân bàn như bây giờ -> TTCK không tích cực, khó có thể kiếm lợi nhuận, vậy nên một sự phòng bị là cần thiết. Không hô sập, không phù suy, chỉ là các kinh nghiệm đúc kết quá khứ. VNINDEX năm nay sẽ hướng tới 2100-2200.

Contact: 0793213474