Thông báo nghỉ giao dịch nhân dịp Tết Dương lịch

Năm cũ sắp qua và năm mới sắp tới, đây là thời điểm nhiều nhà đầu tư bán ra để thu hồi vốn và tạm rút khỏi thị trường khiến sàn giao dịch chứng khoán trở nên buồn tẻ.

Chúc cácbác vui vẻ !

tết e ở nhà luyện " Cửu âm chân kinh và Quỳ hoa bảo Điểm " vậy cho nó lành !

Hai mươi năm nữa, ai sẽ đọc văn bia?




Chắc sẽ không bao giờ chữ Nôm giành lại được vị trí như nó đã có trong lịch sử. Điều ấy đúng và phù hợp với qui luật phát triển. Nhưng tỷ dụ cứ như bây giờ - lớp cháu con hoàn toàn xa lạ trước những di sản cha ông để lại thì rồi sự thể sẽ đi đến đâu?






Đầu tháng giêng, một đoàn du khách người Mỹ đến Hà Nội. Và như tất cả những người nước ngoài nào tới mảnh bình yên này, đoàn du khách đi thăm Văn Miếu, Hồ Gươm... những danh thắng làm nên gương mặt riêng của đất Kinh kỳ. Hướng dẫn viên của đoàn là một cô gái còn khá trẻ nói tiếng Anh lưu loát. Những gì cô giới thiệu với bạn bè, bằng tiếng Anh, đều đã được viết săn trong các Guide book (cẩm nang) dành cho khách du lịch. Bất ngờ, một du khách chỉ vào một tấm bia tiến sĩ và hỏi về nội dung của nó. Cô hướng dẫn viên chịu, không đọc được. Đoàn du khách lấy làm ngạc nhiên. Cuối cùng, người gỡ bí lại là một ông già khoảng ngoài bảy mươi. Ông già dịch sang tiếng Việt và cô hướng dẫn viên chuyển sang tiếng Anh.

Có lý do để thông cảm với cô hướng dẫn viên nọ. Câu chuyện như vậy thi thoảng lại diễn ra tại Văn Miếu với những người làm du lịch. Tại đền Ngọc Sơn, có lần, một hướng dẫn viên được hỏi về hai câu đối trên hai cột trụ chính giữa cổng đền. Và lại chịu. Hai câu ấy là: "Khánh Thuỵ nhất phong cao, Ngọc Bội trúc kình truyền thắng tích; Điếu đài song miếu trĩ, linh Kim diệu Đẩu hộ thần quang", tạm hiểu là "Một cung Khánh Thuỵ vươn cao, núi Ngọc Bội ghi chiến công dấu danh thắng truyền lại; Hai miếu Điếu đài đối lập, Gươm vàng thiêng chiếu sao Đẩu hộ thần quang".

Ông ngoại tôi, năm nay đã chín chục, là người theo Nho học. Đi đến gần cuối cuộc đời, những gì còn lại của cụ là một chồng Luận ngữ, Mạnh tử, Đại học, Trung dung, Kinh thi, Kinh thư, Tả truyện... Nỗi lo của cụ là không biết một mai khi cụ khuất núi, ai trong nhà sẽ là người tiếp tục nâng niu chồng sách quí ấy. Các bác tôi không thể làm được điều ấy. Lũ chúng tôi lại càng không, một nghìn lần không làm được...

Gần hai nghìn năm, ông cha ta dùng chữ Hán. Chữ Hán có thời kỳ thịnh đến mức: "Tướng võ, tôi hầu đều biết chữ. Lại viên, thuyền thợ cũng hay thơ". Hơn bảy, tám thế kỉ, bên cạnh chữ Hán, cha ông ta còn dùng chữ Nôm để sáng tác văn, thơ, để ghi sử qua các thư tịch cổ... Chữ Nôm Việt, như nhiều thứ chữ Nôm Tày, Nôm Choang... cùng được bắt nguồn từ chữ Hán. Nhưng kể từ khoa thi cuối cùng của chế độ khoa cử phong kiến năm 1919, chữ Hán chữ Nôm đã mất vai trò sử dụng chính thống trong đời sống văn hoá, xã hội của người Việt. Mặc dù việc ghi chép bằng chữ Hán, chữ Nôm vẫn kéo dài cho đến giữa thế kỉ XX nhưng chỉ trong những trường hợp cá biệt, chẳng hạn như nghiên cứu. Khoảng trống lớn nhất đối với thế hệ trẻ hiện nay là sự đứt đoạn về văn tự. Chính vì vậy, không có gì khó hiểu khi nhiều người đứng trước những di sản của cha ông mà dửng dưng và thấy hoàn toàn xa lạ. Một nhà nghiên cứu Hán Nôm cay nghiệt hơn, ông buồn bã: "Con trẻ đã trở thành người nước ngoài trên chính mảnh đất của mình khi đối diện với những đền, đài, văn bia, miếu mạo...". Nhưng người nước ngoài khi đến Việt Nam du lịch và làm ăn không hiểu được điều đó. Và nảy sinh nhiều sự ngạc nhiên.






Đại Việt sử ký toàn thư và Bia Tiến sĩ Văn miếu Hà Nội Tôi đem băn khoăn của mình đi thỉnh thị một chuyên gia Hán Nôm, giảng dạy cho sinh viên theo chuyên ngành Hán Nôm, khoa Văn ĐHKhoa học Xã hội & Nhân văn. Câu trả lời lại là một băn khoăn, lo lắng lớn hơn gấp nhiều lần.

Ông bảo, Hán Nôm được coi như ngữ văn cổ điển của nước ta và đã từng chiếm một vị trí quan trọng trong tiến trình văn hoá của nước nhà. Cái đáng sợ là khoảng trống giữa các thế hệ. Người Việt Nam ngày nay, nhất là những người trẻ gần như mù chữ Hán, chữ Nôm. Cái lý do mà họ đứng xúm xít quanh các bức thư pháp, xin chữ... chỉ đơn thuần để thưởng thức vẻ đẹp thư pháp, của những nét chữ như "phụng múa, rồng bay", còn ngữ nghĩa họ mù tịt. Không hiểu được, không đọc được thì không thể nào lĩnh hội được cái hay, cái đẹp của nó. Không biết chữ Hán, chữ Nôm thì không bao giờ hiểu hết những giá trị lịch sử, văn hoá của cha ông để lại. Mà như thế, tức là sẽ không hiểu rõ được mình.

Hán Nôm được giảng dạy tại trường có mã ngành riêng, được cấp bằng riêng nhưng mỗi năm con số cử nhân ra trường không nhiều. Sinh viên có nhiều lý do để không theo học, tỉ như chuyện xin việc.

- Mục đích của việc giảng dạy ở đây là gì ?

- Nhiều người lầm tưởng những người nghiên cứu Hán Nôm đơn thuần chỉ dừng lại ở việc sưu tầm, chú giải. Không phải thế, tôi xin khẳng định. Nếu đơn giản như vậy thì chỉ cần học khoảng 200 giờ đã có một vốn liếng tạm ổn. Cái cần làm ở đây là tìm hiểu, khai thác và ứng dụng di sản Hán Nôm trong đời sống hiện đại. Xin lưu ý rằng, những di sản Hán Nôm hiện nay lưu giữ rất nhiều tài liệu quí về phong tục tập quán, tâm lí, pháp luật... của người Việt qua hàng nghìn năm phát triển.

Cũng vị trên cho hay, kho tàng chữ Nôm Việt với khoảng 15.000 chữ thì đến nay đã tìm lại được phần lớn, chừng 12.000 chữ. "Thương hiệu" chữ Nôm Việt cũng đã được công nhận. Bằng chứng là tại nhiều khoa, viện Đông phương học của các nước trên thế giới người ta đã biết đến chữ Nôm Việt. Chẳng hạn, trường ĐH Cornell (Mỹ), có hẳn một khoa nghiên cứu về Việt Nam, trong đó có vấn đề chữ Nôm Việt.

Nhóm nghiên cứu của nhà nghiên cứu này đã đề xuất một ý tưởng khá lạ lẫm: dùng chữ Nôm vào việc quảng bá thương hiệu cho hàng hoá Việt Nam. Cách làm là bên cạnh tên hàng hóa bằng tiếng Việt, tiếng Anh (hay một thứ tiếng thương mại khác), đặt thêm tiếng Nôm.

Nhưng đấy là câu chuyện dài chưa có hồi kết. Ở trường này, một số khoa khác cũng được giảng dạy Hán Nôm. Phùng Thị Phương Anh, nguyên sinh viên khoa Báo chí, khoa đã được giảng dạy tới 9 trình Hán Nôm: "Với thời lượng như thế, chừng 90 giờ, chẳng khác nào cưỡi ngựa xem hoa. Nhưng dù sao cũng còn hơn mấy dòng giới thiệu sơ sài cho học sinh khi lần đầu tiên biết tới khái niệm chữ Nôm trong sách văn lớp 10".




Song không đủ. PGS. TS Trịnh Khắc Mạnh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm cho biết: "Việc đào tạo Hán Nôm hiện nay ở một số trường ĐH phía Nam còn yếu hơn. Đội ngũ những người nghiên cứu thiếu trầm trọng". Ông Mạnh đã nhiều năm gắn bó với công việc này lo ngại, cứ cái đà này thì e một mai gần như 100% người Việt mù chữ Hán, mù chữ Nôm, thứ chữ của chính cha ông họ". Tất nhiên, mong muốn làm sống lại "thời" của chữ Hán, chữ Nôm là không thể. Một sinh ngữ trở thành tử ngữ là chuyện vẫn thường xảy ra trong lịch sử, không chỉ ở Việt Nam. Nhiều người đều đã biết đến số phận của tiếng Latinh. Cả lo chẳng ích gì. Nhưng nỗi e ngại không biết mai này, ai sẽ tiếp tục công việc đang còn dang dở của những nhà Việt Nam học như Đào Duy Anh, Trần Văn Giáp, Hoàng Xuân Hãn, Hà Văn Tấn, Nguyễn Tài Cẩn... là có thực. Chẳng lẽ, sự thể lại ứng đúng vào khổ thơ cuối trong bài Ông đồ của cụ Vũ Đình Liên: Năm nay đào lại nở. Không thấy ông đồ xưa. Những người muôn năm cũ. Hồn ở đâu bây giờ? Có thể rồi, số phận của con chữ Hán, con chữ Nôm cũng như thân phận nàng Kiều sau bao năm lưu lạc lại đến ngày tái hợp nhưng cầu mong ngày đấy hãy đến sớm hơn. Thôi, đành hy vọng, mai sau, còn lại chút này làm ghi vậy!


Nguyên An (Vietimes)