Tiền ??okích thích???, đi đâu, về đâu?

Tiền ?okích thích?, đi đâu, về đâu?



Các chính phủ đang đổ hàng tỉ USD cho nền kinh tế suy thoái, nhưng không phải ai cũng được hưởng lợi. Đôi khi dòng chảy của đồng tiền bị những lợi ích chính trị chi phối.

Thái Lan: Gói kích thích: 13 tỉ USD, thông qua tháng 2-2009;

Người lợi: các tập đoàn nhà nước.

Theo Bangkok Post, đầu tháng 2-2009, Thủ tướng Abhisit Vejjajiva khẳng định một trong những trụ cột của gói kích thích kinh tế sẽ là khoản hỗ trợ tín dụng 270 tỉ baht (7,45 tỉ USD) cho các công ty và tập đoàn nhà nước. Viện Nghiên cứu chính sách tài chính thuộc Bộ Tài chính Thái Lan đã đưa ra lời khuyên là chính phủ cần đóng vai trò người chi tiêu mạnh tay nhất để phục hồi nền kinh tế. Ngoài ra, với việc 70% nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu, ông Abhisit cũng không còn nhiều lựa chọn.

Kẻ thiệt: người nghèo.

Mặc dù trong chương trình hỗ trợ kinh tế bao gồm một kế hoạch phát 2.000 baht (55 USD) hỗ trợ tiền điện nước cho những công nhân có thu nhập thấp và tăng tiền lương hưu cho người già neo đơn, nhưng không chỉ vì số tiền quá ít ỏi mà cách triển khai chương trình ra sao cũng khiến nhiều người nghi ngờ. Nipon Poapongsakorn, chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển Thái Lan, phân tích: kế hoạch 2.000 baht sẽ không thể hiệu quả do tình trạng thiếu thông tin về khuynh hướng tiêu dùng của các hộ gia đình.

Malaysia: Gói kích thích: 2 tỉ USD, công bố tháng 2-2009

Người lợi: dân thường và bộ máy hành chính.

70% số tiền trong gói kích thích kinh tế sẽ được chi để ?ocải cách thủ tục hành chính và hệ thống quy trình quản lý nhà nước?, nghị sĩ Razali Ibrahim của đảng Mặt trận quốc gia trong liên minh cầm quyền giải thích. Ngoài ra, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Najib Razak, người được chờ đợi sẽ thay thế Thủ tướng Abdullah Ahmad Badawi, sắp phải đối mặt với hai kỳ bầu cử quan trọng.

Đầu tiên là cuộc bỏ phiếu cho chức phó chủ tịch đảng Quốc gia Malaysia thống nhất (UMNO), đảng chính trong liên minh cầm quyền, diễn ra cuối tháng 3-2009. Sau đó là bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng 4-2009. Uy tín đang suy giảm của chính phủ hiện giờ có thể khiến ông Najib phải ưu tiên cho các chính sách hướng tới việc lấy lòng số đông dân chúng.

Kẻ thiệt: các ngành công nghiệp dầu khí và xuất khẩu.

Phần hỗ trợ nhỏ bé còn lại sẽ không giúp ích gì nhiều cho các doanh nghiệp xuất khẩu và dầu khí, vốn đóng vai trò chủ đạo đối với nền kinh tế Malaysia. Reuters cho biết toàn bộ gói kích thích kinh tế 2 tỉ USD chỉ bằng 1% GDP của nước này, trong khi Trung Quốc chi tương đương 16%, Mỹ (6%) và Singapore (8%). Phần chia cho các ngành công nghiệp xuất khẩu lại càng nhỏ nhoi.

Nhật Bản: Gói kích thích: 235 tỉ USD, thông qua tháng 12-2008

Người lợi: các chính quyền địa phương và liên minh của Đảng Dân chủ tự do (LDP) đang cầm quyền, Đảng Komeito Mới.
Với mức chi 10 tỉ USD, hỗ trợ hào phóng của trung ương cho các chính quyền địa phương, nhắm tới việc hạn chế tối đa sự có mặt của các quan chức thuộc Đảng Dân chủ đối lập tại Tokyo. Và khi uy tín của LDP xuống thấp trong những tháng gần đây, Komeito Mới đã tìm cách mở rộng ảnh hưởng.

Khi cuộc bầu cử ở Nhật đang tới gần, đảng chính trị còn khá trẻ này đang cố gắng tận dụng gói kích thích kinh tế để gia tăng uy tín như hình ảnh của một đảng luôn đứng về phía người dân. Bằng cách yêu cầu phải giúp đỡ tài chính cả các hộ gia đình ngoài việc hỗ trợ những công ty vừa và nhỏ, Komeito Mới cố tách mình ra khỏi LDP.

Kẻ thiệt: những nhà xuất khẩu.

Vì chính phủ chỉ chia sẻ gói kích thích kinh tế cho các chính quyền địa phương, gia đình và những định chế tài chính, các ngành kinh doanh có khuynh hướng xuất khẩu ở Nhật đã không được quan tâm. Xuất khẩu của nước này sụt giảm 45,7% trong tháng 1-2009, tỉ lệ tồi tệ nhất trong hơn 50 năm qua, khiến những công ty hàng đầu như Toyota và Sony phải mạnh tay cắt giảm sản xuất và nhân công. Cho tới giờ họ vẫn không có mấy hi vọng nhận được hỗ trợ từ chính quyền.

Ấn Độ: Gói kích thích: 4 tỉ USD, có hiệu lực từ tháng 1-2009

Người lợi: những nhà xuất khẩu và sản xuất ôtô.

Nghị viện Ấn Độ đã hạ mức lãi suất cho vay với các nhà xuất khẩu xuống còn 2% và chi 220 triệu USD giúp các nhà xuất khẩu tìm kiếm thị trường mới. Ngành công nghiệp ôtô cũng sẽ nhận được các hỗ trợ như tín dụng và lãi suất ưu đãi từ các ngân hàng nhà nước. Ngoài ra, Chính phủ Ấn Độ còn khuyến khích các cơ quan nhà nước thay xe cũ bằng xe mới nếu như ngân sách của cơ quan cho phép.

Kẻ thiệt: các chính quyền địa phương.

Ở một đất nước phân tán và đa dạng như Ấn Độ, người ta hi vọng những chính quyền địa phương sẽ nhận được nhiều hỗ trợ hơn. Tuy nhiên, do chính sách tài chính thắt chặt ở trung ương, điều đó đã không xảy ra.

Đức: Gói kích thích: 36 tỉ USD, thông qua tháng 2-2009

Người lợi: các công ty sản xuất ôtô.

Giống như nhiều nước khác trên thế giới, ngành công nghiệp ôtô của Đức bị ảnh hưởng nặng nề do suy thoái kinh tế và nhu cầu giảm sút. Không có gì ngạc nhiên khi chính phủ của Thủ tướng Angela Merkel dành sự quan tâm đặc biệt cho ngành công nghiệp vốn là biểu tượng của nước Đức.

Về chi tiết, 1,9 tỉ USD được chi ra để hỗ trợ mua xe mới nếu xe cũ đã dùng hơn chín năm. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng nếu điều đó mang lại lợi ích cho người mua xe, việc bảo hộ ngành công nghiệp ôtô gần như công khai sẽ làm ảnh hưởng đến các nguyên tắc thị trường tự do.

Kẻ thiệt: trẻ em.

So với số tiền 3.200 USD hỗ trợ mỗi người tiêu dùng được mua xe mới thuộc diện trên, ngân sách mà chính phủ chi ra để hỗ trợ các gia đình có con nhỏ chỉ là 130 USD cho một em. Nhiều nhà kinh tế thậm chí còn cho rằng kế hoạch của chính phủ không giúp gì nhiều cho ngành ôtô Đức vì ngày càng có nhiều người Đức dùng ôtô thương hiệu nước ngoài.


Tuổi trẻ, Foreign Policy