Triển vọng ngành Lúa Gạo Việt Nam 2021

1.Sản xuất phục hồi, nhu cầu nhập khẩu gạo trên thế giới tiếp tục tăng trưởng

1.1.Kỳ vọng thời tiết thuận lợi thúc đẩy sản xuất lúa gạo

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng La Nina gây mưa được kỳ vọng tiếp diễn tới T03/2021, sau đó có xu hướng giảm dần và chuyển dần sang trạng thái trung tính vào mùa hè năm 2021. Như vậy, tình trạng xâm nhập mặn tại khu vực ĐBSCL trong mùa khô năm 2021 được dự báo sẽ ít nghiêm trọng hơn so với năm 2019/20, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất lúa gạo tại khu vực. Đối với khu vực phía Bắc, rét đậm rét hại kéo dài hết T02/2021 có thể sẽ tác động tới các hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Theo dự báo của FitchSolutions, sản lượng gạo sản xuất trong năm 2021F đạt hơn 27,4 triệu tấn, tương ứng với mức tăng trưởng +1,1% yoy.

1.2.Xuất khẩu gạo Việt Nam được kỳ vọng tăng nhẹ +1,6% yoy trong năm 2021F

Theo dự báo của USDA, với diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19 trên toàn cầu, nhu cầu tiêu thụ và dự trữ lương thực được kỳ vọng vẫn ở mức cao. Dự báo trong năm 2021, sản lượng gạo nhập khẩu toàn cầu ước đạt 44,79 triệu tấn (+1,0% yoy). Trong đó, các quốc gia được kỳ vọng sẽ tiếp tục gia tăng nhập khẩu gạo là Philippines (+13%), Bờ Biển Ngà (+9,1%), Ghana (+5,6%) và EU (+2,1%), đây là những thị trường xuất khẩu chính của gạo Việt Nam. Riêng thị trường Trung Quốc và Malaysia, nhờ sản lượng gạo sản xuất nội địa phục hồi ở 2 nước này nên nhập khẩu được dự báo giảm hơn 4% trong năm 2021F.

Trong khi đó, Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục duy trì vị thế là nhà xuất khẩu gạo thứ #3 thế giới, sản lượng xuất khẩu tăng trưởng nhẹ ở mức +1,6% yoy nhờ (i) Sản xuất phục hồi; (ii) Thách thức từ các đối thủ cạnh tranh chính (như Thái Lan với mức dự báo tăng trưởng sản xuất và xuất khẩu gạo đạt lần lượt +5,35% yoy và +27,3% yoy nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi).



2.Giá gạo thế giới được bình ổn ở mức cao

Theo dự báo của World Bank, giá gạo thế giới dự báo sẽ bình ổn và khó tăng mạnh trong giai đoạn 2021 – 2024F do nguồn cung gạo tại các quốc gia sản xuất lúa gạo chính tại khu vực Châu Á tăng trưởng nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi hơn trong năm 2021. Giá gạo được kỳ vọng tiếp tục ở mức giá cao, khoảng 490 - 500 USD/tấn đối với gạo 5% tấm, cao hơn 22,7% so với mức giá thấp trong giai đoạn 2015 – 2019.



3.Doanh thu toàn ngành tăng trưởng, triển vọng xuất khẩu từ một số hiệp định thương mại

Trong năm 2021, ngành lúa gạo Việt Nam sẽ TIẾP TỤC ỔN ĐỊNH, kỳ vọng doanh thu toàn ngành tăng trưởng ở mức +1,6% yoy với các yếu tố:

• Sản xuất phục hồi nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi

• Giá gạo thế giới tiếp tục ở mức cao, tăng trưởng xuất khẩu ở cả thị trường truyền thống và các thị trường mới, đặc biệt là cơ hội xuất khẩu gạo cao cấp đem lại giá trị gia tăng cao từ các hiệp định thương mại. Bên cạnh các thị trường xuất khẩu truyền thống tại khu vực Châu Á và Châu Phi, ngành gạo Việt Nam đang dần mở rộng xuất khẩu sang các thị trường tiêu dùng gạo cao cấp, gạo đặc sản (gạo thơm, gạo nếp, gạo lứt, gạo hữu cơ…) với giá bán gạo cao hơn từ 20 – 50% so với gạo trắng, kỳ vọng đem lại giá trị gia tăng cho doanh nghiệp và nông dân trồng lúa.

Một số hiệp định thương mại với tiềm năng nâng cao giá trị xuất khẩu ngành lúa gạo Việt Nam:

Hiệp định

Chi tiết

CPTPP

Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực từ ngày 14/01/2019 tại Việt Nam, tạo cơ hội xuất khẩu gạo tới các quốc gia trong khối, ngành gạo Việt Nam có cơ hội tại thị trường Australia và Singapore:

• Australia: Xóa bỏ thuế quan và hạn ngạch nhập khẩu gạo từ Việt Nam.

• Singapore: Xóa bỏ thuế quan và hạn ngạch nhập khẩu gạo từ Việt Nam

EVFTA

Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam với Liên minh Châu Âu EU (EVFTA) có hiệu lực từ ngày 01/08/2020. Theo đó, EU sẽ:

• Miễn thuế nhập khẩu cho 80.000 tấn gạo từ Việt Nam (~3,3% sản lượng nhập khẩu hàng năm của EU), bao gồm 30.000 tấn gạo xay xát, 20.000 tấn gạo chưa xay xát, 30.000 tấn gạo thơm;

• Tự do hoàn toàn đối với gạo tấm. Miễn thuế nhập khẩu được kỳ vọng đem lại lợi thế cho gạo Việt Nam tại thị trường EU so với một số quốc gia xuất khẩu khác như Campuchia và Myanmar (chiếm hơn 30% thị phần gạo nhập khẩu của EU trong năm 2019) khi bị áp mức thuế 125 EUR/tấn tới hết năm 2021.

WTO

Trong khuôn khổ hiệp định WTO và thỏa thuận song phương giữa Hàn Quốc và Việt Nam, Hàn Quốc đã phân bổ hạn ngạch 55.112 tấn cho Việt Nam từ ngày 01/01/2020, thuế nhập khẩu ở mức 5% (hạn ngạch được phân bổ cho Việt Nam cao hơn mức hạn ngạch 28.494 tấn của Thái Lan, một trong những đối thủ chính của gạo Việt Nam xuất khẩu). Từ năm 2015 gạo nhập khẩu vào Hàn Quốc đều chịu mức thuế 513%


Tuy nhiên, các thị trường trên đều là những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng nông sản, rào cản kỹ thuật, khả năng truy xuất nguồn gốc, đòi hỏi các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu gạo Việt Nam phải liên tục nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường gạo thế giới.

4.Các doanh nghiệp theo dõi ngành lúa gạo

*CTCP Tập đoàn Lộc Trời (UPCoM: LTG) là doanh nghiệp nội địa dẫn đầu thị phần thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) tại Việt Nam (~20% thị phần), đồng thời là doanh nghiệp dẫn đầu tiêu thụ gạo thương hiệu trong nước, có khả năng sản xuất ~1 triệu tấn gạo/năm.

Triển vọng: Cơ hội xuất khẩu gạo thương hiệu đạt GTGT cao sang thị trường EU sau hiệp định EVFTA, diễn biến thời tiết thuận lợi kỳ vọng giúp doanh nghiệp hồi phục kết quả hoạt động kinh doanh.

*CTCP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An (HNX: TAR) hoạt động trong lĩnh vực chế biến, kinh doanh và xuất khẩu gạo thương hiệu, có khả năng sản xuất hơn 360 nghìn tấn gạo/năm.

Triển vọng: Tiếp tục tăng trưởng xuất khẩu gạo và cơ hội xuất khẩu gạo cao cấp tới các thị trường mới.

*CTCP Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (HSX: NSC) là doanh nghiệp nội địa có thị phần số 1 Việt Nam trong mảng kinh doanh giống cây trồng (~20% thị phần), dẫn đầu về nghiên cứu và phát triển giống (R&D), có khả năng sản xuất hơn 140.000 tấn hạt giống và 100 nghìn tấn gạo/năm.

Mảng giống cây trồng của NSC đóng góp hơn 93% vào cơ cấu doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp, trong đó giống lúa chiếm chủ yếu (~80%). Trong năm 2020, Trung tâm Công nghiệp Chế biến hạt giống và nông sản Đồng Tháp được NSC đưa vào hoạt động, góp phần tăng hơn 40% năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Nhờ thế mạnh về các hoạt động R&D, NSC có lợi thế tiết giảm chi phí sản xuất, được hưởng ưu đãi miễn giảm thuế, tỷ suất lợi nhuận ở mức cao so với trung bình ngành.

Triển vọng: Hoạt động kinh doanh giống cây trồng hưởng lợi nhờ diễn biến thời tiết thuận lợi hơn; cơ hội xuất khẩu các sản phẩm gạo cao cấp đem lại giá trị gia tăng cao.