Từ tăng trưởng sang tự chủ: Kế hoạch 5 năm mới định hình lại nền kinh tế Trung Quốc như thế nào?

Khi giới lãnh đạo cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc họp trong tuần này tại kỳ hội nghị toàn thể lần thứ tư, những đường nét đầu tiên của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 đang dần hình thành — và thông điệp đã trở nên rõ ràng: bất chấp những thách thức kinh tế ngày càng gia tăng trong nước, Bắc Kinh vẫn quyết tâm tăng tốc đầu tư do Nhà nước dẫn dắt vào lĩnh vực sản xuất tiên tiến và công nghệ mới nổi, ngay cả khi chiến lược này đang làm gia tăng căng thẳng thương mại với phương Tây.



Công nghệ và Tự chủ – Trọng tâm chiến lược mới
Trọng tâm của kế hoạch phản ánh quyết tâm của Chủ tịch Tập Cận Bình trong việc đạt được “tự chủ công nghệ” trước các nền kinh tế phát triển do Mỹ dẫn đầu. “Phần cốt lõi của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 nhiều khả năng sẽ là sự cam kết mạnh mẽ đối với công nghệ, đổi mới và an ninh,” bà Hui Shan, Kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc tại Goldman Sachs, nhận định.

Chiến lược này kế thừa trực tiếp những thành tựu – và tranh cãi – từ Kế hoạch 5 năm lần thứ 14. Các chính sách công nghiệp và chương trình trợ cấp của Bắc Kinh đã thúc đẩy bước đột phá trong công nghệ xanh, đặc biệt là xe điện (EV), làm đảo lộn cấu trúc của nhiều ngành công nghiệp cốt lõi tại châu Âu và Mỹ.

Kế hoạch mới hứa hẹn sẽ mở rộng hơn nữa, với dòng vốn lớn đổ vào trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng mới, vật liệu tiên tiến và các “ngành công nghiệp tương lai” mà Trung Quốc đang theo đuổi – chẳng hạn như giao diện não – máy tính (brain-computer interfaces).

Tờ Nhân Dân Nhật Báo của Đảng đã khẳng định rõ định hướng này từ tháng 7: “Theo đuổi tự chủ và sức mạnh lớn hơn trong khoa học – công nghệ là điều không thể thiếu để đảm bảo lợi thế công nghệ mang tính quyết định.” Với ông Tập, nâng cao năng suất thông qua đổi mới công nghệ chính là con đường hiệu quả nhất để đạt tới ‘phục hưng dân tộc’ trong bối cảnh dân số suy giảm và nguy cơ bị cô lập khỏi công nghệ phương Tây ngày càng lớn.



Sự mất cân đối đầu tư
Các nghiên cứu do Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia (NDRC) bảo trợ cho thấy rõ trọng tâm của chính phủ. Trong 32 chủ đề được nghiên cứu cho kế hoạch mới, 14 chủ đề tập trung hoàn toàn vào đầu tư, 8 về tiêu dùng, và chỉ 3 về thương mại. Nội dung trải dài từ phát triển “doanh nghiệp kỳ lân” đến xây dựng các đại học nghiên cứu mới – tất cả đều hướng tới việc mở rộng cái gọi là “lực lượng sản xuất mới”.

Tuy nhiên, định hướng thiên về đầu tư này lại diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đối mặt với nhiều mất cân đối nghiêm trọng. Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên vẫn ở mức cao, giảm phát kéo dài, bất động sản tiếp tục lao dốc, và niềm tin của hộ gia đình suy yếu.

Nghịch lý nằm ở chỗ: chính chiến lược đầu tư từng giúp Trung Quốc đạt vị thế công nghệ vượt trội lại đang làm trầm trọng thêm những điểm yếu trong nền kinh tế nội địa.

Bài toán tiêu dùng nội địa
Sự thừa nhận về mất cân đối này khiến mảng tiêu dùng có thể được chú trọng hơn trong kế hoạch mới — dù vẫn xếp sau ưu tiên công nghiệp. Tiêu dùng hộ gia đình của Trung Quốc hiện chỉ chiếm 40% GDP, thấp hơn rất nhiều so với 68% của Mỹ.

Một số chuyên gia dự báo Bắc Kinh có thể đặt ra mục tiêu cụ thể cho tỷ trọng tiêu dùng trong GDP. “Chính phủ có thể cân nhắc thiết lập một mục tiêu chính thức về tỷ trọng tiêu dùng trong GDP,” ông Ning Zhang, Kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc tại UBS, nhận định. Trong khi đó, ông Fred Neumann của HSBC cho rằng mục tiêu tăng tỷ trọng tiêu dùng thêm 5 điểm phần trăm sẽ là “tín hiệu mạnh mẽ” cho thấy chính quyền thực sự nghiêm túc trong việc tái cân bằng nền kinh tế.

Thực tế, chính phủ đã bắt đầu tung ra các gói hỗ trợ hộ gia đình, bao gồm trợ cấp nuôi con và vay tiêu dùng, thể hiện sự nhận thức về vấn đề này — song hiệu quả vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ.



Triển vọng tăng trưởng và thực tế chính trị
Phần lớn các nhà kinh tế cho rằng kế hoạch mới sẽ không đưa ra mục tiêu tăng trưởng cụ thể, dù lời cam kết trước đó của ông Tập – “đưa GDP gấp đôi trong giai đoạn 2020–2035” – ngầm hàm ý mức tăng trưởng trung bình 4,7–4,8%/năm. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng mức này khó đạt được. Các nhà kinh tế của Standard Chartered dự báo tăng trưởng tiềm năng chỉ đạt 4,3% trong 5 năm tới, do nhu cầu nội địa yếu.

Bối cảnh chính trị cũng khiến tình hình thêm phức tạp. Các cuộc thanh trừng trong quân đội và bộ máy hành chính ngày càng gay gắt – bao gồm việc loại bỏ Phó Chủ tịch Quân ủy và 8 tướng cấp cao vào tuần trước – khiến số lượng đại biểu tham dự hội nghị lần này giảm đáng kể. Trong tổng số 205 ủy viên Trung ương và 171 ủy viên dự khuyết, hàng chục người đang bị điều tra hoặc bị đồn dính líu tới tham nhũng.

Giữa lúc căng thẳng Mỹ - Trung leo thang và bất ổn toàn cầu gia tăng, ông Tập dường như tập trung hơn bao giờ hết vào an ninh và tự chủ công nghệ. Câu hỏi lớn hiện nay là: liệu chiến lược dựa trên đầu tư và công nghệ này có đủ sức mang lại cả tăng trưởng năng động lẫn ổn định xã hội, hay cuối cùng, những mất cân đối sâu sắc sẽ buộc Bắc Kinh phải đối mặt với một cuộc điều chỉnh căn bản hơn?

Cơ hội hiện tại: Bạc
Trong bối cảnh đó, Bạc - một sản phẩm kim loại quý cùng dòng với vàng hiện lên như 1 kênh đầu tư có tiềm năng tăng giá mạnh. So với vàng, vốn chủ yếu được xem là tài sản trú ẩn an toàn, bạc có tiềm năng tăng trưởng vượt trội nhờ tính ứng dụng đa dạng và nhu cầu công nghiệp ngày càng tăng.



Giá bạc đã xác nhận vượt mốc 50 USD/ounce troy, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 4 năm 2011, với mức tăng ấn tượng hơn 90% từ đầu năm đến nay. Hiệu suất này vượt trội so với mức tăng 31% của vàng, đưa bạc tiến xa hơn tới các mốc dự kiến quanh 60 - 70 USD/ounce.



Nhu cầu đầu tư cũng đồng thời gia tăng khi các nhà đầu tư tìm kiếm các lựa chọn thay thế hợp lý hơn so với vàng. Tỷ lệ vàng-bạc được cải thiện, hiện ở mức 87:1 so với 105:1 hồi tháng 4, cho thấy giá trị tương đối của bạc đã được củng cố đáng kể. Mức cao nhất trong bảy tháng của tỷ lệ này cho thấy tiềm năng vượt trội của bạc vẫn còn dư địa để phát triển.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )