Từ vàng, bạc đến tín dụng Trung Quốc: Bức tranh kinh tế toàn cầu đang đổi màu

Bối cảnh kinh tế toàn cầu đang trải qua một sự chuyển đổi đáng kể khi các quốc gia phải vật lộn với căng thẳng thương mại leo thang, chính sách tiền tệ thay đổi và các mô hình thương mại quốc tế đang thay đổi. Những diễn biến gần đây vẽ nên bức tranh về một nền kinh tế đang trong quá trình chuyển đổi - không sụp đổ cũng không phát triển mạnh, mà đang thích nghi với những thực tế mới được định hình bởi các chính sách bảo hộ và sự điều chỉnh địa chính trị.

Tài sản trú ẩn an toàn tăng vọt trong bối cảnh bất ổn

Có lẽ dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy sự lo lắng của nhà đầu tư chính là đà tăng giá đáng kinh ngạc của kim loại quý. Vàng đã tăng vọt hơn 60% từ đầu năm đến nay, nhờ hoạt động mua ròng mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương và dòng vốn đổ vào các quỹ ETF vàng thỏi. Bạc thậm chí còn có diễn biến ấn tượng hơn, đạt mức cao nhất mọi thời đại gần 54,50 đô la/ounce trước khi trải qua đợt điều chỉnh mạnh 6% - mức giảm trong một ngày lớn nhất trong sáu tháng. Sự biến động này nhấn mạnh cả cường độ của hành vi tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn lẫn sự mong manh tiềm ẩn của các đợt tăng giá do tâm lý chi phối.

Sự tăng vọt của kim loại quý phản ánh những lo ngại sâu sắc hơn về sự ổn định tiền tệ, quỹ đạo lạm phát và rủi ro địa chính trị. Khi các nhà đầu tư đổ xô vào vàng và bạc với tốc độ này, họ thực sự đang dùng vốn của mình để chống lại tài sản giấy và thể hiện sự bất ổn sâu sắc về trật tự kinh tế trong tương lai.



Dự báo tăng trưởng: Câu chuyện về hai mốc thời gian

Việc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) gần đây nâng dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2025 mang đến một cái nhìn tinh tế về tình hình kinh tế. Mặc dù việc điều chỉnh tăng dự báo ban đầu có vẻ đáng khích lệ, nhưng phân tích của IMF cho thấy điều này phần lớn xuất phát từ các yếu tố tạm thời - cụ thể là việc các hoạt động kinh tế được đẩy mạnh trước khi doanh nghiệp và người tiêu dùng đổ xô mua sắm hàng hóa trước khi thuế quan dự kiến tăng, kết hợp với đồng đô la yếu hơn đã tạm thời thúc đẩy dòng chảy thương mại toàn cầu.

Việc vay mượn tạm thời nhu cầu tương lai này tạo ra một động lực đáng lo ngại. Việc IMF mô tả "triển vọng ảm đạm" cho cả triển vọng ngắn hạn và dài hạn cho thấy rằng một khi những cú hích nhất thời này phai nhạt, các yếu tố cơ bản của nền kinh tế vẫn còn yếu. Dự báo không đổi cho năm 2026 củng cố đánh giá này, cho thấy các nhà hoạch định chính sách không nên nhầm lẫn giữa điều chỉnh chiến thuật với sức mạnh chiến lược.

Sự tái cấu trúc của thương mại toàn cầu

Thương mại toàn cầu không hề sụp đổ—mà đang tái cấu trúc. Dữ liệu vận tải biển cho thấy khối lượng hàng hóa xuyên Thái Bình Dương, hành lang chính cho thương mại Mỹ-Trung, đã giảm gần 3%, đánh dấu mối quan hệ thương mại song phương quan trọng nhất bị ảnh hưởng bởi mức thuế quan cao nhất của Mỹ kể từ những năm 1930. Tuy nhiên, tất cả các tuyến vận tải biển lớn khác đều đang tăng trưởng, mặc dù ở mức khiêm tốn hơn so với năm 2024.

Mô hình này cho thấy các doanh nghiệp đang thành công, dù không hiệu quả, trong việc tránh các rào cản thương mại. Các công ty đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tìm kiếm thị trường thay thế và tái cấu trúc mạng lưới sản xuất. Mặc dù sự thích nghi này thể hiện khả năng phục hồi kinh tế, nhưng nó cũng đồng nghĩa với việc mất hiệu quả. Các cấu hình chuỗi cung ứng toàn cầu tối ưu được xây dựng qua nhiều thập kỷ đang bị phá bỏ, thay thế bằng các giải pháp thay thế tốt thứ yếu, được quyết định bởi logic chính trị hơn là logic kinh tế.

Các thị trường mới nổi đang phản ứng bằng cách củng cố quan hệ thương mại Nam-Nam. Brazil và Ấn Độ, cả hai đều chịu ảnh hưởng đáng kể từ chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, đang tăng cường quan hệ song phương như một chiến lược phòng thủ. Thương mại song phương của họ đạt 12,1 tỷ đô la vào năm 2024, và cả hai quốc gia đều đang tích cực theo đuổi mục tiêu mở rộng. Xu hướng hướng tới các khối khu vực và quan hệ đối tác thương mại thay thế này có thể định hình kỷ nguyên toàn cầu hóa tiếp theo - một kỷ nguyên được đặc trưng bởi nhiều khu vực thương mại được tích hợp một phần thay vì một thị trường toàn cầu duy nhất, liền mạch.



Nan giải tín dụng của Trung Quốc

Sự chậm lại trong tăng trưởng tín dụng của Trung Quốc là một mối lo ngại đáng kể khác đối với nền kinh tế toàn cầu. Tăng trưởng tín dụng không đạt dự báo trong tháng 9, bị ảnh hưởng bởi việc giảm phát hành trái phiếu chính phủ và nhu cầu vay vốn yếu liên tục từ các hộ gia đình và doanh nghiệp. Sự chậm chạp này phản ánh triển vọng việc làm đang xấu đi và áp lực liên tục lên lợi nhuận doanh nghiệp.

Đối với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, sự suy giảm tín dụng này đặc biệt đáng lo ngại. Mô hình tăng trưởng của Trung Quốc từ trước đến nay vẫn dựa vào mở rộng tín dụng để thúc đẩy đầu tư và tiêu dùng. Việc cả hộ gia đình và doanh nghiệp đều ngần ngại vay vốn bất chấp các chính sách khuyến khích, điều này báo hiệu những lo ngại sâu sắc về thu nhập và lợi nhuận trong tương lai. Sự yếu kém trong nước này có tác động toàn cầu, bởi Trung Quốc vẫn là nguồn cầu quan trọng về hàng hóa, hàng hóa vốn và dịch vụ trên toàn thế giới.

CHI TIẾT: https://vietnambusinessinsider.vn/t...anh-kinh-te-toan-cau-dang-doi-mau-a48907.html