Tuyên bố của Trump về thuế toàn cầu 10%, ảnh hưởng đến TTCK toàn cầu và TTCK Việt Nam

Dựa trên thông tin mới nhất (ngày 20/2/2026), cựu Tổng thống Donald Trump đã ký lệnh áp thuế toàn cầu 10% (global tariff) dưới Section 122 của Trade Act 1974, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ (Supreme Court) bác bỏ hầu hết các khoản thuế toàn cầu trước đó (dùng luật khẩn cấp IEEPA 1977) với phán quyết 6-3. Thuế mới áp dụng cho hầu hết hàng nhập khẩu (trừ một số hàng hóa cơ bản như thực phẩm, khoáng sản quan trọng), có hiệu lực từ 24/2/2026, và tạm thời (tối đa 15% trong 150 ngày để khắc phục vấn đề thanh toán quốc tế). Thuế này thay thế cho các khoản thuế cũ (tổng trị giá khoảng 1.500 tỷ USD/năm), nhưng vẫn duy trì một số khoản thuế khác (như Section 232 cho thép/nhôm).

1. Ảnh hưởng đến TTCK toàn cầu (Global Stock Markets)
Phán quyết của Supreme Court và tuyên bố thuế mới của Trump đã tạo ra bất định cao, nhưng ngắn hạn mang tính tích cực vì giảm bớt mức độ nghiêm trọng của thuế cũ (đã gây thiệt hại khoảng 1.500 tỷ USD doanh thu thuế và drag 0.2% GDP Mỹ).

- Ảnh hưởng ngắn hạn (ngày 20/2/2026):
- TTCK Mỹ tăng mạnh: S&P 500 +0.7%, Nasdaq +0.9% (kết thúc chuỗi thua lỗ 5 tuần), Dow +0.5%. Lý do: Phán quyết loại bỏ rủi ro tariff cao hơn (lên đến 46% với một số nước như VN), giúp ngành nhạy cảm với thuế (footwear, retail, manufacturing) tăng 2% (ví dụ: Deckers Outdoor +2%, Birkenstock +2%). Thị trường coi đây là "thắng lợi" cho doanh nghiệp, giảm chi phí nhập khẩu và lạm phát.
- Châu Âu và Á tăng nhẹ: FTSE 100 (Anh) +0.4%, Nikkei (Nhật) +0.6%, vì giảm rủi ro chiến tranh thương mại toàn diện.

-Ảnh hưởng dài hạn:
- Tiêu cực: Thuế 10% vẫn tăng chi phí nhập khẩu (dự kiến +635 tỷ USD doanh thu thuế trong 10 năm), gây drag 0.2% GDP Mỹ, tăng lạm phát 0.5-1% (theo Yale Budget Lab và Penn Wharton). Các nước như Trung Quốc, VN, Mexico chịu ảnh hưởng mạnh (chuỗi cung ứng dịch chuyển, nhưng chi phí cao hơn). Thị trường toàn cầu có thể biến động mạnh nếu Trump khởi động thêm điều tra Section 301 (unfair trade). Doanh nghiệp nhỏ (SMEs) chịu thiệt hại lớn (tăng 15-25% chi phí nhập khẩu), dẫn đến suy giảm lợi nhuận, cổ phiếu retail/manufacturing giảm dài hạn.
- Tích cực: Thuế 10% thấp hơn mức cũ (20-46% với một số nước), giúp phục hồi thương mại (ví dụ: deal Mỹ-VN giảm từ 46% xuống 20%). Ngành sản xuất Mỹ (steel, aluminum) hưởng lợi từ tariff còn lại (Section 232). Có thể tránh suy thoái nếu tariff mới "tạm thời" và đàm phán tiếp diễn.

Tổng thể, TTCK toàn cầu ngắn hạn tăng (giảm bất định), dài hạn biến động cao, drag GDP 0.2%, tăng lạm phát (ước tính 400 USD/hộ gia đình Mỹ/năm).

2. Ảnh hưởng đến TTCK Việt Nam (VN-Index)
VN là nước xuất khẩu lớn sang Mỹ (dệt may, điện tử, thủy sản), tariff mới 10% (thay mức cũ 20%) có ảnh hưởng hỗn hợp, nhưng tổng thể tiêu cực ngắn hạn, tích cực dài hạn nếu đàm phán tốt.

- Ảnh hưởng ngắn hạn:
- VN-Index giảm 1-2% (dự báo từ VnDirect, SSI Securities) do lo ngại giảm xuất khẩu (Mỹ chiếm 30% kim ngạch VN). Ngành xuất khẩu (dệt may - VGT, TCM; điện tử - FPT; thủy sản - VHC) giảm 3-5%. Vốn ngoại rút (FDI Mỹ giảm nếu tariff kéo dài), lạm phát nhập khẩu tăng (dầu thô, máy móc).

- Ảnh hưởng dài hạn:
- Tiêu cực: Drag xuất khẩu 5-10% (theo J.P. Morgan, VN hưởng lợi từ dịch chuyển khỏi TQ nhưng tariff 10% làm chậm lại).
- Tích cực: Thuế 10% thấp hơn mức cũ (46% trước deal Mỹ-VN), giúp VN cạnh tranh tốt hơn Mexico/Canada (tariff cao hơn). Ngành nội địa (ngân hàng, tiêu dùng) hưởng lợi từ phục hồi kinh tế (GDP VN tăng 6-7% 2026 dự báo).

Tổng thể, VN-Index ngắn hạn giảm do bất định, dài hạn phục hồi nếu deal thương mại mới (dự báo +10-15% cuối năm).

3. Khuyến nghị mã đầu tư giai đoạn tới (2-6 tháng)
Dựa trên phân tích, ưu tiên phòng thủ (ngân hàng, tiện ích, tiêu dùng), tránh xuất khẩu. Danh sách mã VN-Index, dự báo 2026):

- Ngân hàng (Phòng thủ, hưởng lợi lãi suất giảm):
- VCB (Vietcombank): Khuyến nghị Mua, mục tiêu 120.000 VND (lãi suất thấp tăng tín dụng, ROE 20%).
- BID (BIDV): Mua, mục tiêu 70.000 VND (tăng trưởng tín dụng 15%, ít ảnh hưởng tariff).

- Tiêu dùng/Nội địa (Ổn định, ít phụ thuộc xuất khẩu):
- VNM (Vinamilk): Mua, mục tiêu 90.000 VND (tiêu dùng nội địa mạnh, doanh thu tăng 10%).
- MSN (Masan): Giữ, mục tiêu 90.000 VND (hàng tiêu dùng thiết yếu, chống lạm phát).

- Tiện ích/Năng lượng (Hưởng lợi kinh tế phục hồi):
- GAS (PetroVietnam Gas): Mua, mục tiêu 120.000 VND (giá dầu ổn định, xuất khẩu khí ít ảnh hưởng).
- POW (Power Generation): Giữ, mục tiêu 20.000 VND (năng lượng tái tạo tăng, ít rủi ro tariff).

- Tránh: Xuất khẩu (VGT dệt may, VHC thủy sản – giảm 5-10% nếu tariff kéo dài).
có thể bổ sung:
FPT 25% Tăng trưởng: Hưởng lợi từ chuyển đổi số, không sợ thuế quan.
KBC / SZC 20% Đón đầu FDI: Tận dụng làn sóng dịch chuyển sản xuất né thuế.
GMD 15% Logistics: Duy trì dòng chảy hàng hóa quốc tế.
Khuyến nghị tổng: Giữ 50% danh mục phòng thủ, đa dạng hóa (ngân hàng 30%, tiêu dùng 20%). Theo dõi deal thương mại Mỹ-VN.