Vẫn ham chia nhỏ cổ phần

Vẫn ham chia nhỏ cổ phần

Việc chia, thưởng cổ phần (cổ phiếu) thực chất không làm tăng giá trị doanh nghiệp mà chỉ giúp tăng tính thanh khoản, tuy nhiên lại có tác động pha loãng thị trường.






Trong phiên giao dịch chứng khoán ngày 14-9, cổ phiếu của những doanh nghiệp (DN) có thông tin chia cổ phiếu thưởng (tức là chia nhỏ giá trị cổ phần) như: HAG, SJS, VNM... vẫn tiếp tục tăng giá mạnh, làm cho những mã này trở nên đắt đỏ hơn so với mặt bằng chung của thị trường.





Giá tăng cao vì chia nhiều



Mặc dù thị trường chứng khoán VN vận hành đã được 9 năm nhưng cho đến giờ này, nhà đầu tư vẫn còn tâm lý sơ khai là thích chia nhỏ giá trị cổ phần, làm cho lượng cổ phiếu ở từng công ty ngày càng nhiều thêm, mặc cho giá trị DN không thay đổi.


Cùng một cổ phần của Công ty Đầu tư đô thị và Phát triển Sông Đà (SJS), trước đây giá giao dịch quanh mức 100.000 đồng nhưng sau khi có tin chia thưởng tỉ lệ 1:1 (100%) và bán 50% bằng mệnh giá (tức nhà đầu tư phải đóng 5.000 đồng) thì trên thị trường giá SJS tăng rất mạnh. Ngày 14-9, cổ phiếu SJS đã lên tới 198.000 đồng.


Như vậy, nếu mua một cổ phần SJS ở thời điểm này thì sau khi chia 2,5 lần giá một cổ phiếu giảm xuống chỉ còn 81.200 đồng. Về lý thuyết, do số lượng tăng gấp 2,5 lần nên giá giảm đi tương ứng và tất nhiên những quyền lợi thu nhập khác trên mỗi cổ phiếu cũng sẽ giảm đi theo tỉ lệ thuận.

Giá trị giảm mạnh vẫn chia nhiều

Do tâm lý thích số lượng nhiều nên khi có điều kiện là các công ty làm ?otăng giá trị? bằng cách chia nhỏ cổ phần để có số lượng nhiều hơn. Cuối quý III/2008, giá trị vốn chủ sở hữu của Công ty Đầu tư và Vận tải Dầu khí Vinashin (VSP) là 1.618 tỉ đồng, với 15,87 triệu cổ phần.


Tính theo giá trị sổ sách lúc đó, mỗi cổ phiếu đạt xấp xỉ 102.000 đồng. Đến hết tháng 6-2009, do làm ăn thua lỗ nên vốn chủ sở hữu của VSP giảm xuống còn 1.336 tỉ đồng.


Mới đây, VSP chia cổ phiếu thưởng với tỉ lệ 135%, làm cho số lượng cổ phần công ty tăng lên gần 37,3 triệu đơn vị. Do lượng cổ phiếu tăng, trong khi giá trị công ty giảm, làm cho giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu giảm xuống chỉ còn 35.820 đồng.

Thị trường ngày càng loãng

Trong khi nhà đầu tư tại VN thích chia nhỏ giá trị cổ phần như vậy thì ở những nước phát triển, nhiều công ty lên sàn đã hàng chục năm vẫn chưa tách cổ phiếu, cho dù giá trị tài sản không ngừng lớn lên.


Công ty Berkshire Hathaway (BRK- Mỹ) do tỉ phú Warren Buffett làm chủ tịch, lên sàn từ năm 1965, đến nay vẫn chỉ có 1,55 triệu cổ phần. Ngày 11-9 vừa qua, giá BRK ở mức 99.090 USD/cổ phiếu, như vậy giá trị vốn hóa của công ty đạt 153,6 tỉ USD.

Trên sàn TPHCM hiện có 9,86 tỉ cổ phiếu của 170 DN lưu hành, giá trị vốn hóa đạt 466.069 tỉ đồng (tính theo tỉ giá ngân hàng niêm yết thì tương đương 26,1 tỉ USD ?" tức giá trị toàn thị trường chỉ gần bằng 1/6 công ty BRK) nhưng lại có số lượng cổ phần nhiều gấp 6.361 lần so với BRK.


Quý II vừa qua đã có 92 DN đại chúng nộp hồ sơ lên Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xin trả cổ tức bằng cổ phiếu hoặc chia thưởng cổ phiếu (trong đó có rất nhiều đơn vị trên sàn TPHCM).


Nếu thị trường lên cao, nhiều DN sẽ tiếp tục chia, trả thêm cổ phiếu thì sau một thời gian nữa, lượng cổ phiếu lưu hành trên thị trường chứng khoán VN sẽ vào tốp... nhiều nhất thế giới.

Việc chia, thưởng cổ phiếu thực chất không làm tăng giá trị DN mà chỉ tăng tính thanh khoản nhưng nó đem lại tác hại là ngày càng pha loãng thị trường, sổ sách kế toán theo dõi ngày càng thêm nhiều con số, quản lý phức tạp hơn.

Tuy nhiên, do tâm lý số đông như vậy nên những DN để giá trị cổ phần cao, đậm đặc quá sẽ bị thiệt (vì giá khó tăng) vì vậy trên thị trường thường xuyên có cuộc đua chia tách cổ phần.

Theo Trần Phú Minh