Vị thế thống trị của đồng USD sắp có bước chuyển thế kỷ?

Đồng đô la Mỹ tiếp tục mất vị thế

Đồng đô la Mỹ, từng được coi là đồng tiền dự trữ toàn cầu không thể thay thế, đang đối mặt với sự suy giảm tỷ trọng trong dự trữ ngoại hối toàn cầu. Tỷ trọng của đồng đô la trong tổng dự trữ ngoại hối đã giảm từ 66% vào năm 2015 xuống còn 57,4% trong quý 3 năm 2024, theo dữ liệu COFER của IMF. Đây là mức thấp nhất kể từ năm 1994 và phản ánh xu hướng đa dạng hóa mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương.



Nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm của USD

1. Đa dạng hóa tài sản dự trữ:

Các ngân hàng trung ương đang chuyển hướng dự trữ sang các tài sản được định giá bằng các loại tiền tệ khác ngoài USD, cũng như tăng cường nắm giữ vàng. Điều này nhằm giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la và giảm thiểu rủi ro từ sự biến động của thị trường Mỹ.

2. Ảnh hưởng lịch sử:

Trong giai đoạn cuối những năm 1970 và đầu 1980, lạm phát bùng nổ ở Mỹ đã khiến thế giới mất niềm tin vào khả năng kiểm soát kinh tế của Fed. Tỷ trọng USD đã từng giảm mạnh từ 85% năm 1977 xuống còn 46% vào năm 1991. Tuy nhiên, sự xuất hiện của đồng euro và các biện pháp ổn định kinh tế đã giúp USD phục hồi vị thế từ những năm 1990

3. Xu hướng toàn cầu hóa:

Các ngân hàng trung ương, đặc biệt là những nước trong G20, đang tích cực đa dạng hóa dự trữ ngoại hối với ít nhất 5% tài sản dự trữ bằng các loại tiền tệ phi truyền thống. Điều này bao gồm các loại tiền như đô la Úc (AUD), đô la Canada (CAD), và nhân dân tệ Trung Quốc (RMB).

Sự gia tăng của các loại tiền tệ khác



* Đồng euro: Tỷ trọng của đồng euro trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã tăng lên 20,0%, mức cao nhất kể từ năm 2022.

* Nhân dân tệ Trung Quốc: Dù là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, tỷ trọng RMB chỉ đạt 2,2%, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng khi IMF thêm RMB vào rổ SDR vào năm 2016. Điều này do các vấn đề như kiểm soát vốn và khả năng chuyển đổi của RMB.

* Các loại tiền phi truyền thống: Tỷ trọng của các loại tiền này, bao gồm AUD và CAD, đang tăng lên, phản ánh sự chuyển dịch từ các tài sản dự trữ truyền thống.

Vai trò của vàng trong dự trữ toàn cầu

Vàng không được tính vào dự trữ ngoại hối mà là tài sản dự trữ. Tuy nhiên, vai trò của vàng ngày càng tăng, với lượng nắm giữ của các ngân hàng trung ương đạt 1,16 tỷ ounce, tương đương khoảng 3,08 nghìn tỷ USD. Đây là mức tăng đáng kể so với thập kỷ trước, khi các ngân hàng trung ương từng giảm mạnh dự trữ vàng.

Trái phiếu Kho bạc Mỹ vẫn được ưa chuộng

Mặc dù thị phần của USD giảm, các ngân hàng trung ương vẫn tiếp tục tích lũy trái phiếu Kho bạc Mỹ. Lượng trái phiếu này đạt mức kỷ lục 8,67 nghìn tỷ USD trong năm qua, cho thấy sức hấp dẫn của tài sản có tính thanh khoản cao và mức độ an toàn cao từ nền kinh tế Mỹ.



Tác động của tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đáng kể đến quy mô dự trữ ngoại hối được báo cáo bằng USD. Tài sản được định giá bằng EUR, GBP hay YEN được quy đổi sang USD tại thời điểm báo cáo, dẫn đến sự dao động lớn trong giá trị dự trữ ngoại hối không phải bằng USD. Trong khi đó, tài sản bằng USD không bị ảnh hưởng bởi tỷ giá này.

Sự suy giảm tỷ trọng của USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu phản ánh xu hướng đa dạng hóa tài sản và sự nổi lên của các đồng tiền dự trữ khác. Tuy nhiên, đồng đô la vẫn duy trì vị thế thống trị nhờ quy mô kinh tế Mỹ và sự ổn định của các thị trường tài chính Mỹ. Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng mạnh mẽ, việc điều chỉnh chiến lược nắm giữ ngoại hối sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với các ngân hàng trung ương.

NGUỒN: https://vietnambusinessinsider.vn/vi-the-thong-tri-cua-dong-usd-buoc-chuyen-the-ky-a41922.html