Vietjet soán ngôi Vietnam Airline: Nhà nước 60 năm không bằng tư nhân 6 năm

Trong cái khó ló cái khôn, và dường như thị trường đã bắt đầu cho phản ứng...


Nội tại Vietcombank, duy nhất đến thời điểm này, rủi ro lớn nhất chỉ là một sự cố pháp lý tại một chi nhánh ở khu vực phía Nam. Tuy nhiên, sự cố này xẩy ra trước đây, đã được khắc phục về mặt cơ cấu nhân sự và chủ động trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ từ sớm.

Ngay sau phiên họp đại hội đồng cổ đông thường niên 2017 của Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), một số nhà đầu tư tỏ ra lo lắng về kế hoạch bán vốn và giá cổ phiếu thời gian tới.

Tại đại hội ngày 28/4 vừa qua, ông Nghiêm Xuân Thành, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Vietcombank đưa ra hai ý mà giới đầu tư chú ý: thứ nhất, giá cổ phiếu của Vietcombank (mã VCB) vẫn cao dù sau pha loãng; thứ hai, bán vốn cho nhà đầu tư nước ngoài có những điều kiện mới.

Ngay sau đại hội, trên một số diễn đàn đầu tư chứng khoán, đã xuất hiện lo ngại giá cổ phiếu VCB tới đây có thể bị “đè nén” cùng tình huống nhà đầu tư nước ngoài “đè giá” để mua được giá tốt khi Vietcombank chào bán riêng lẻ.

Trước hết, quan ngại trên xuất phát từ “thực tế trớ trêu” đã thể hiện rõ trong 2016: với kết quả kinh doanh tốt, tình hình tài chính và đặc biệt kết quả xử lý nợ xấu được đánh giá sạch nhất hệ thống, giá cổ phiếu VCB liên tục tăng cao, nhưng càng tăng cao càng khiến kế hoạch bán vốn cho GIC (quỹ đầu tư Singapore) khó thành, do đối tác trả giá thấp hơn giá trên sàn.

Thứ nữa, kế hoạch phát hành tiếp tục chuyển tiếp sang 2017. Cụ thể, năm nay Vietcombank dự định tăng vốn điều lệ thêm 3.598 tỷ đồng bằng phương thức phát hành cổ phần ra công chúng và chào bán riêng lẻ cho tối đa 10 nhà đầu tư có năng lực tài chính; số lượng cổ phần chào bán tối đa là 359,8 triệu cổ phiếu (tương đương 10% số cổ phần hiện tại). Điểm chú ý là cơ chế chào bán sẽ thay đổi.

Tại đại hội trên, Chủ tịch Vietcombank gợi mở: “Theo định hướng của Chính phủ, việc giảm vốn, thoái vốn của các doanh nghiệp có vốn Nhà nước phải đảm bảo giá chào bán dự kiến không thấp hơn giá định giá của tổ chức có chức năng cung cấp dịch vụ xác định giá trị doanh nghiệp và giá đóng cửa của phiên giao dịch trên HOSE ngày liên hệ trước ngày phát hành”.

Ngay sau đó, trên diễn đàn đầu tư chứng khoán, một số nhà đầu tư đã bàn luận ngay về hướng: để đảm bảo định hướng giá trên, việc bán cho GIC sẽ theo điều kiện giá bán không thấp hơn giá của tổ chức định giá đưa ra và không thấp hơn giá giao dịch trên sàn; cùng đó, thời hạn thực hiện bán cho GIC có hiệu lực trong vòng một năm, để có điều kiện lựa chọn thời điểm theo diễn biến của thị trường. Trong cái khó ló cài khôn, cả hai hướng này gộp lại cùng tạo khả năng phát hành thành công cao hơn phương án năm ngoái.

Hiện chưa có thông tin chấp thuận cơ chế bán nói trên từ phía cơ quan quản lý, hay chưa thể xác định cụ thể nếu thực hiện thì giao dịch bán cho GIC trong khoảng thời gian nào… Nhưng quan ngại giá cổ phiếu VCB bị nhà đầu tư “đè” để mua được giá tốt trong kế hoạch phát hành trên là đã hiện hữu trong tranh luận của nhà đầu tư.

Quan ngại đó không phải ngẫu nhiên, mà đã phảng phất trong chuỗi giao dịch cổ phiếu VCB trên sàn thời gian gần đây.

Dữ liệu thống kê cho thấy, từ ngày 14/4/2017 đến cuối tuần qua, khối đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng cổ phiếu VCB. Đỉnh điểm trong tuần qua, khối này đã bán ròng tới 104,3 tỷ đồng giá trị cổ phiếu VCB, trong khi mua ròng 279,1 tỷ đồng trên toàn thị trường; tuần liền trước họ mới chỉ bán ròng cổ phiếu này 18,2 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong các phiên giao dịch ngày 27 và 28/4, hoạt động bán ra liên tục, mạnh và dứt khoát cổ phiếu VCB, chiếm áp đảo gần như lượng bán ra trong phiên, đến từ khối đầu tư nước ngoài.

Hoạt động bán ròng và đặc biệt dồn dập những phiên gần đây của nhà đầu tư nước ngoài được xem là một tác nhân chính khiến giá cổ phiếu VCB xuyên thủng mốc 35.000 đồng.

Trên diễn đàn, có nhà đầu tư tính toán, với quy mô giao dịch ở mức phổ biến dưới 1 triệu đơn vị/phiên, nhà đầu tư nước ngoài có khả năng dồn bán ra “đè giá” để tìm cơ hội mua giá tốt trong lượng 359,8 triệu cổ phiếu mà Vietcombank dự kiến chào bán nói trên.

Tuy nhiên, quan ngại và dò đoán có lẽ chỉ khiến cổ phiếu VCB thêm phần được chú ý và kế hoạch bán vốn cho GIC hoặc riêng lẻ cho các nhà đầu tư nước ngoài khác… thêm phần kịch tính. Vì tham số quan trọng ở đây là cơ chế bán, thời điểm bán cụ thể thế nào, khi nào vẫn chưa được xác định.

Ngược lại, có hai sự thật trong diễn biến giá cổ phiếu VCB và “thực tế trớ trêu” tại Vietcombank.

Thứ nhất, nếu đúng như quan ngại trên mà một số nhà đầu tư đặt ra, cũng như giao dịch khác thường của khối đầu tư nước ngoài gần đây, nếu muốn “đè giá” cổ phiếu VCB, đương nhiên phải có sẵn lượng cổ phiếu lớn trong tay. Sự thật là nếu có mục đích “đè giá”, khối đầu tư nước ngoài có “đạn” để bắn mãi vậy không?

Thứ hai, giá cổ phiếu VCB còn phụ thuộc và gắn nhất định vào chất lượng và tình hình hoạt động của Vietcombank. Ở đây, sự thật lại khác: ngân hàng này đang hướng tới một năm hiệu quả nhất trong lịch sử.

Sau khi đã mua lại toàn bộ nợ xấu đã bán cho VAMC về, đã trích lập dự phòng tới 121% số dư nợ xấu, lợi nhuận năm nay của Vietcombank là khó kìm. 2017 ngân hàng này đặt kế hoạch 9.200 tỷ đồng lợi nhuận, song lãnh đạo cao cấp Vietcombank từng chia sẻ mới đây kết quả cuối cùng có thể tới 9.500 tỷ đồng, thậm chí mức 10.000 tỷ đồng cũng không quá xa tầm với.

Dĩ nhiên, đó là những con số mục tiêu trong điều kiện khách quan thị trường không có biến động, xáo trộn quá bất lợi hoặc bất thường, hoặc không có những biến cố lớn và bất lợi từ thế giới…

Còn nội tại Vietcombank, duy nhất đến thời điểm này, rủi ro lớn nhất chỉ là một sự cố pháp lý tại một chi nhánh ở khu vực phía Nam. Tuy nhiên, sự cố này xẩy ra trước đây, đã được khắc phục về mặt cơ cấu nhân sự và chủ động trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ từ sớm.

Thị trường đã có phiên giao dịch đầu tiên trong tháng 5 sau kỳ nghỉ lễ dài ngày khá sôi động. Cả 2 chỉ số đều đóng cửa trong sắc xanh với thanh khoản tốt. Đáng chú ý, trong phiên hôm nay, sắc tím đã xuất hiện dày hơn, đáng kể là REE lần đầu tiên khoác áo tím trong gần 2 năm qua, trong khi PVD lại giảm sàn, rơi xuống mức giá thấp nhất kỷ lục.
Bỏ qua nỗi ám ảnh bởi câu ngạn ngữ “Sell in May and go away”, tâm lý nhà đầu tư khá hưng phấn khi bước vào phiên giao dịch sáng 3/5, sau kỳ nghỉ lễ dài ngày. Dòng tiền đã nhanh chóng nhập cuộc ngay từ đầu phiên giúp cả 3 sàn cùng khởi sắc. Tuy gặp chút khó khăn vào giữa phiên, khi lực bán gia tăng nhưng nhờ lực cầu hấp thụ khá tốt cùng sự dẫn dắt của một số mã lớn đã giúp VN-Index đảo chiều thành công, có được sắc xanh nhạt khi chốt phiên.

Với diễn biến trên cùng chu kỳ lặp lại khá tích cực – phiên giao dịch đầu tiên sau kỳ nghỉ lễ trong 10 năm gần đây chủ yếu là tăng điểm, thậm chí có VN-Index còn có những năm tăng rất mạnh, giúp nhà đầu tư kỳ vọng hơn vào phiên giao dịch chiều.

Bước vào phiên giao dịch chiều, sau 30 phút đầu ngập ngừng và lùi sát về mốc tham chiếu, thị trường đã nhanh chóng bật ngược trở lại. Không làm thất vọng giới đầu tư, VN-Index tiếp tục nới rộng đà tăng đến hết phiên giao dịch và kết phiên tại mức cao nhất ngày. Tuy nhiên, chỉ số này vẫn chưa thể chinh phục được ngưỡng kháng cự 720 điểm.

Đóng cửa, VN-Index tăng 1,81 điểm (+0,25%) lên 719,54 điểm với tổng khối lượng giao dịch đạt 229,58 triệu đơn vị, giá trị 4.702,82 tỷ đồng. Trong đó, giao dịch thỏa thuận đóng góp khá lớn với 60,28 triệu đơn vị, giá trị 855,49 tỷ đồng. Ngoài thỏa thuận lớn từ FIT, phiên chiều còn có sự góp công của 29,42 triệu cổ phiếu QCG, giá trị hơn 250 tỷ đồng và 2 triệu trái phiên NVL11605, giá trị 209,64 tỷ đồng.

Nhóm VN30 có 16 mã tăng, 12 mã giảm và 2 mã đứng giá, chỉ số VN30-Index tăng 4,5 điểm (+0,66%) lên 684,99 điểm. Trong đó, tâm điểm đáng chú ý là REE.

Mới đây, REE đã công bố kết quả kinh doanh tăng đột biến trong quý I/2017 với doanh thu gấp đôi cùng kỳ năm 2016, đạt 1.088 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ cán mốc 331 tỷ đồng, gấp 2,35 lần so với mức 99 tỷ đồng trong quý I/2016. Đây là quý có mức lãi cao nhất kể từ ngày đầu thành lập của REE.

Chính thông tin tích cực này đã tiếp sức cho REE phi nước đại trong phiên hôm nay. Lần đầu tiên trong gần 2 năm qua (kể từ cuối tháng 7/2015), REE đã khoác trên mình “chiếc áo tím” với mức tăng 6,8%, kết phiên tại mức giá 29.750 đồng/CP và khối lượng giao dịch tăng vọt, đạt 4,63 triệu đơn vị.

Ở nhóm cổ phiếu ngân hàng, sau “màn biểu diễn” của STB là đến lượt MBB. Trong phiên hôm nay, MBB được kéo lên sát trần, với mức tăng 6,3% lên mức giá 16.800 đồng/CP với thanh khoản tăng vọt đạt 4,16 triệu đơn vị. Đây là phiên thứ 4 liên tiếp MBB có mức tăng trưởng mạnh cả về giá và thanh khoản. Ngoài MBB, các mã khác trong nhóm bank như VCB, CTG, STB cũng hỗ trợ tốt cho nhịp tăng của thị trường.

Bên cạnh đó, nhóm cổ phiếu mía đường cũng có một phiên đua sắc. Cụ thể, LSS và BHS cùng tăng 6,7-6,8% lên mức giá trần, SBT tăng 3,3%; trên sàn HNX có KTS tăng 5,1%, SLS tăng 0,6%.

Tuy nhiên, diễn biến ở nhóm cổ phiếu dầu khí có phần tiêu cực hơn sau thông tin giá dầu lao dốc. Bên cạnh GAS vẫn giữ mức giảm nhẹ 0,54% thì PVD lại lao thẳng xuống mức giá sàn trước áp lực bán lớn của nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Kết phiên, PVD giảm 6,78% xuống mức thấp kỷ lục 16.500 đồng/CP và đã chuyển nhượng thành công 6,15 triệu đơn vị.

Ngoài các mã thị trường như FIT, QCG, TSC tăng trần ngay từ phiên sáng, trong phiên chiều còn có thêm sự góp mặt của HHS.

Triển vọng kinh doanh tích cực hơn cùng kỳ vọng room cho khối ngoại vào ngành ngân hàng được nới thêm là những thông tin tích cực hỗ trợ cho nhóm cổ phiếu ngân hàng. Nhưng, cơ hội tăng khó trải đều cho mọi cổ phiếu.
Hiệu quả kinh doanh cải thiện

Năm 2016, tăng trưởng tín dụng toàn ngành ngân hàng lên tới 18,7%, trong khi nợ xấu giảm về mức 2,46%, giúp doanh thu lãi thuần và lợi nhuận sau thuế của các nhà băng tăng trưởng mạnh, lần lượt đạt 18% và 20% so với năm 2015.

Trong năm nay, tín dụng được kỳ vọng tăng trưởng từ 17 – 18% như mục tiêu ngành ngân hàng đặt ra hồi đầu năm, lãi suất dự kiến sẽ được điều chỉnh tăng nhẹ, giúp cải thiện khả năng sinh lợi của các nhà băng. Triển vọng kinh danh khả quan hơn, cộng với kế hoạch nới room cho khối ngoại vào nhà băng trong nước và làn sóng lên sàn chứng khoán của một loạt nhà băng như VIB, Techcombank, VPBank, Maritime Bank sẽ giúp nhóm cổ phiếu ngân hàng giao dịch sôi động hơn. Cuối năm 2016, đã có nhiều ngân hàng đưa cổ phiếu lên giao dịch trên thị trường UPCoM như: VIB, VPBank…

Cổ phiếu ngành ngân hàng năm nay được kỳ vọng sẽ tăng trưởng trở lại sau một thời gian dài “ngủ đông”. Tuy nhiên, sẽ có sự phân hóa mạnh mẽ giữa các cổ phiếu nhóm ngành này. Trong đó, cổ phiếu của những ngân hàng tốt như Vietcombank, ACB, MB sẽ đón nhận sự quan tâm lớn của nhà đầu tư.

Đây là những nhà băng đã đạt được kết quả tích cực trong giải quyết nợ xấu. Chẳng hạn, Vietcombank đã xử lý xong các khoản nợ xấu, thậm chí mua lại các khoản nợ xấu bán cho VAMC trước đó để xử lý. ACB dự kiến hoàn thành việc xử lý, thu hồi các khoản nợ liên quan đến bầu Kiên trong năm nay, thay vì kéo dài đến hết năm sau theo kế hoạch đã được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt. Hiện nợ xấu của ACB đã về dưới ngưỡng 1%.

Nhờ nợ xấu giảm, chi phí dự phòng rủi ro của Vietcombank và ACB trong năm qua giảm xuống và khả năng sẽ tiếp tục giảm nhẹ trong năm 2017. Trong khi đó, thu nhập từ lãi tăng trưởng nhanh, cộng với thu nhập đóng góp từ phí và dịch vụ ước tính sẽ đủ bù đắp cho các khoản chi phí tăng thêm. Tổng lợi nhuận sau thuế của nhóm này dự báo tăng trưởng hơn 15%.

Trong khi đó, MB và Vietinbank có mức định giá tương đối hấp dẫn so với các ngân hàng cùng nhóm. MB cũng là một trong những ngân hàng hoạt động hiệu quả nhất trong ngành. Lợi nhuận của nhóm ngân hàng hàng đầu trong năm qua tăng trưởng đáng kể và kỳ vọng năm nay sẽ tiếp tục sáng sủa hơn khi tín dụng đang dần cải thiện theo đà ấm lên của nền kinh tế, nhất là thị trường bất động sản.

Vậy nhưng, bài toán quan trọng nhất trong năm 2017 với nhiều ngân hàng là tăng vốn đáp ứng các tiêu chí tài chính khắt khe hơn theo chuẩn Basel II, được áp dụng với toàn ngành từ đầu năm 2018. Điều này có thể tạo sức ép lên giá cổ phiếu ngân hàng khi một số nhà băng đua nhau tăng vốn, cung dội cầu.

Kỳ vọng nới room tác động giá cổ phiếu

Giới đầu tư và chính các ngân hàng đang kỳ vọng, trong năm nay, “room” cho cổ đông ngoại được nới thêm so với mức tối thiểu 30% hiện nay và điều này sẽ tạo cú huých cho đà tăng giá của nhóm cổ phiếu “vua” một thời.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã khẳng định thông điệp, Việt Nam sẽ nâng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các ngân hàng sớm nhất trong năm 2017, nhằm đẩy nhanh tiến trình cải tổ hệ thống ngân hàng, thu hút thêm các khoản đầu tư nước ngoài, qua đó, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Kỳ vọng này càng được củng cố dựa trên thực tế chỉ còn thời gian ngắn là đến kỳ hạn áp dụng Basel II tại 10 ngân hàng thí điểm (ngày 1/9/2017). Theo đó, nhu cầu tăng vốn để đảm bảo hệ số an toàn vốn (CAR) đang cấp bách, nhất là tại ba ngân hàng gốc quốc doanh. Do nguồn vốn trong nước có hạn và phải tuân thủ các quy định hạn chế sở hữu chéo, các ngân hàng đang có xu hướng tìm kiếm nguồn vốn ngoại hoặc phát hành trái phiếu.

Tuy nhiên, tỷ lệ sở hữu của khối ngoại tại Vietinbank hiện đã chạm trần, còn BIDV không còn dư địa để tăng vốn cấp 2. Trong khi đó, Vietcombank có khả năng huy động vốn từ nhiều nguồn, nhưng quá trình bán vốn cho nước ngoài đang kéo dài do chưa thỏa thuận được về giá…




Cổ phiếu của những ngân hàng tốt như Vietcombank, ACB, MB sẽ đón nhận sự quan tâm lớn của nhà đầu tư
Việc mở “room” cho khối ngoại trong ngành ngân hàng, ngành kinh tế rất nhạy cảm không thể “thoải mái” được như các ngành nghề, lĩnh vực khác, nhưng ít ra cũng phải từ 40 – 45% mới có thể thu hút được sự quan tâm của các nhà đầu tư ngoại. Bởi với tỷ lệ sở hữu của khối ngoại bị giới hạn dưới 50%, nhà đầu tư ngoại vẫn e ngại quyền kiểm soát ngân hàng thuộc về cổ đông nội.
Bên cạnh việc nới room, cũng cần phải có các giải pháp để các nhà đầu tư nước ngoài có thể nhìn thấy được bức tranh hoạt động của ngành ngân hàng Việt Nam minh bạch, hấp dẫn. Chẳng hạn như ngoài việc áp dụng BaseI II thì quá trình xử lý sở hữu chéo cũng là vấn đề cần tiến hành một cách quyết liệt.

Thực tế, ngay cả với các cổ phiếu ngân hàng đang niêm yết, không phải tất cả các mã đều nhận được sự quan tâm của nhà đầu tư. Tuy nhiên, trong xu thế hoạt động của ngành ngân hàng đang dần cải thiện, kỳ vọng cổ phiếu ngân hàng sẽ có biến chuyển tích cực hơn. Sau quá trình đẩy mạnh tái cơ cấu, hoạt động của ngành ngân hàng đã lành mạnh hơn rất nhiều.

Với các ngân hàng yếu kém trên thị trường đã được xử lý thông qua sáp nhập vào ngân hàng khác, hoặc bán lại 0 đồng cho Ngân hàng Nhà nước… Các vụ án hình sự trong ngành ngân hàng cũng đã được đưa ra xử lý. Hoạt động của ngành ngân hàng đang dần ổn định, cải thiện, nợ xấu từng bước xử lý tốt hơn.

Nền kinh tế cũng dần hồi phục sau giai đoạn khủng hoảng đã tác động tích cực lên hoạt động tín dụng của các ngân hàng. Với mục tiêu tăng trưởng dư nợ ngành ngân hàng đưa ra cho năm nay ở mức 18% là điều kiện tích cực cho tăng trưởng hoạt động cho vay đối với các nhà băng, nhất là khi bất động sản được đánh giá sẽ ấm dần và ngân hàng thận trọng hơn khi xét duyệt cho vay.

Có thể nói, sau quá trình tái cơ cấu hiện hoạt động của ngành phần nào cải thiện tích cực và sáng hơn để các nhà đầu tư có thể quan tâm trở lại đối với cổ phiếu một thời được mệnh danh là “cổ phiếu vua”. Tuy nhiên, trước khi rót vốn vào cổ phiếu ngân hàng, nhà đầu tư nên xem xét kỹ các mã, hoạt động của từng nhà băng. Đồng thời, với viễn cảnh hiện nay, đầu tư vào cổ phiếu ngân hàng cũng cần có tầm nhìn dài hạn, chưa thể kỳ vọng mức cổ tức như thời kỳ trước khủng hoảng. Nguyên nhân là các ngân hàng tiếp tục dành nguồn lực để trích dự phòng rủi ro nợ xấu, kể cả với những ngân hàng lớn, đã niêm yết như: Sacombank, Eximbank, Vietinbank…

Bên cạnh đó, câu chuyện thoái vốn theo quy định của Thông tư 36/2014/TT-NHNN cũng phần nào khiến cổ phiếu ngân hàng dội cung, ế hàng. Trong khi đó, các ngân hàng đang đứng trước áp lực tăng vốn điều lệ đáp ứng chuẩn Basel II. Vì thế, lượng cung cổ phiếu ngân hàng sẽ được đưa ra thị trường dồn dập trong thời gian tới.

Thị giá cổ phiếu ngân hàng nhìn chung năm nay sẽ có triển vọng khi hoạt động kinh doanh của nhà băng lạc quan hơn. Nhưng khẩu vị nhà đầu tư giờ đã thay đổi, họ có cái nhìn rất thận trọng, vì thế, sẽ tìm đến những mã cổ phiếu của những đơn vị có tiềm lực thực sự để đổ tiền vào.