Phân Tích, Nhận Định Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam & Thế Giới

Niềm tin và khối lượng giao dịch

http://tinchungkhoan24h.com/News/Phan-Tich-Danh-Gia/6274/

Phiên giao dịch ngày 18.12 VN-Index đóng cửa ở mức tăng so với phiên trước đó. Khối lượng giao dịch có dấu hiệu tăng, đặc biệt KLGD của khối nước ngoài tăng mạnh mua vào so với những phiên trước đó.

Điều này không chỉ làm vơi bớt phần nào sự hoang mang, chán nản mà dường như nó còn có tác dụng làm ấm lòng không ít NĐT sau một thời gian dài thị trường ảm đạm

Ngưỡng tâm lý

Hiện nay, rất nhiều ý kiến cho rằng những thông tin về đợt IPO của VCB trong giai đoạn nước rút này là yếu tố tác động tới tâm lý NĐT và có tính chất quyết định xu hướng thị trường trong một vài phiên tới.

Anh Đông, NĐT trên sàn VPBS cho rằng: "Chỉ thị 03 bây giờ hết rồi, nó không còn là thông tin được NĐT quan tâm hàng đầu nữa". Vì theo NĐT này, sau ngày 15.12, những đối tượng nào phải bán CP trả nợ thì cũng đã bán trước đó rồi. Các CTCK cũng đã tiến hành thu hồi hết những hợp đồng có thể để trở về hạn mức cho phép. Cũng theo anh Đông thì hiện nay mọi sự tập trung đang dồn về ngày 26.12, ngày tiến hành đấu giá cổ phần VCB.

Đánh giá các yếu tố của thị trường một cách thận trọng, ông Hải - một NĐT kinh nghiệm cho rằng, yếu tố tâm lý là một trong những nguyên nhân tạo nên ngưỡng cản thị trường.

Thông tin về phiên IPO của VCB được đề cập nhiều nhất, và không ít ý kiến cho rằng sự kiện IPO VCB là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ảm đạm của thị trường.

Mọi thông tin liên quan đến IPO CP này luôn được quan tâm, bàn tán và được đưa ra phân tích ở mọi góc độ. Thậm chí nhiều người đã có những kịch bản cho hậu IPO VCB.

Trong khi đó có thông tin tích cực nếu ở vào một thời điểm khác sẽ làm tăng giá CP nhưng hiện nay dường như đều bị phớt lờ.

Ông Hải cho rằng, chính các NĐT đã tự tạo cho mình một ngưỡng cản tâm lý liên quan đến VCB, và ngưỡng cản này chỉ được phá vỡ khi đợt IPO của VCB kết thúc.

Quan tâm đến KLGD

Nhận định về thị trường, nhiều ý kiến cho rằng thị trường hiện nay vẫn chưa có một xu hướng rõ ràng. Chị Mai Lan trên sàn VIS cho rằng: "Hiện nay vẫn chưa thể nói chính xác thị trường đang nghiêng về xu hướng nào".

Theo quan sát của chị những phiên gần đây, lượng mua bán chưa có sự gia tăng đột biến nào, chủ yếu vẫn là mua ít bán ít và đều được giao dịch ở mức giá không phải tranh bán giành mua.

Quan tâm đến KLGD, anh Khanh - một NĐT sàn VPBS cho rằng: "Phiên này VN-Index có tăng chút ít, có phải do thông tin liên quan đến VCB không thì không biết. Theo tôi, thị trường này vẫn chưa có xu hướng và điều quan trọng bây giờ là phải theo dõi khối lượng".

Bởi theo anh, so với hai ba phiên giao dịch gần đây KLGD có tăng nhưng chưa đáng kể. "KLGD phải tăng lên đến 8 hoặc 10 triệu đơn vị và mức tăng phải đều đều khoảng 5 ngày thì mới được xem là tín hiệu tốt", anh Khanh giải thích.

NĐT này phân tích, KLGD là biểu hiện niềm tin của NĐT đối với thị trường. Nếu KLGD tăng thì mới biểu hiện NĐT tin tưởng vào thị trường. Hiện tại, khối lượng mới tăng một hai phiên thì chưa nói lên được điều gì. KLGD phải đạt được con số trên 1 triệu, giá trị giao dịch phải trên 1.000 tỉ đồng và mức này phải được duy trì trong từ 5-7 ngày thì tức là lúc ấy NĐT tin rằng thị trường đã chạm đáy và bắt đầu đổ tiền vào mua.

Với tiêu chí đầu tư cẩn trọng và chắc chắn, ông Tùng - NĐT tham gia thị trường ngay từ những ngày đầu cho rằng, khi nào KLGD tăng mạnh và bền vững thì tín hiệu đó mới được coi là tốt và khi đó "vào" cũng chưa muộn.

Theo quan điểm của ông, việc chấp nhận mua đắt hơn vài giá nhưng cơ hội đầu tư chắc chắn thì không chỉ bảo toàn được nguồn vốn mà khi thị trường có dấu hiệu tăng vững chắc thì mức sinh lời khi đó cũng không hề nhỏ và đảm bảo được yếu tố an toàn.

Chứng khoán hồi phục do tâm lý



"Sau thời gian điều chỉnh, mặt bằng giá cổ phiếu đã xuống quá thấp nên đã đến lúc thị trường tăng trở lại", Ông Trần Quang Đạt, Giám đốc chi nhánh TP HCM Công ty Chứng khoán Tràng An giải thích nguyên nhân Vn-Index đột ngột tăng 8,45 điểm phiên 18/12.
Theo ông Đạt, về tâm lý, khi giá xuống thấp, nhà đầu tư có khuynh hướng mua vào để tích lũy cổ phiếu, cơ cấu danh mục đầu tư trong dài hạn. Chính vì vậy, hiện tượng nhà đầu tư đua nhau bán tháo cổ phiếu để cắt lỗ không còn. Thêm vào đó, giới đầu tư cũng đã thu xếp xong vốn cho đợt đấu giá Vietcombank, nên bắt đầu để ý chọn mua hàng tốt trên thị trường.

Chuyên gia chứng khoán Huỳnh Thế Du cũng cho rằng, 910 điểm là ngưỡng cản tâm lý của Vn-Index, nên khi chạm 911,15 điểm ở cuối phiên hôm thứ hai, nên phiên sáng qua bắt đầu ngóc lên. Khi mặt bằng giá giảm liên tục trong một thời gian dài sẽ là thời điểm tốt nhất để nhà đầu tư cá nhân tích lũy cổ phiếu với giá rẻ. Vấn đề ở chỗ nhà đầu tư có còn tiền để mua vào hay không.

Một nguyên nhân khác khiến thị trường chuyển động theo khuynh hướng tích cực là báo cáo mới nhất của J.P Morgan: "Vietnam Stocks A buying opportunity". Theo tổ chức này, thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua những tháng nhiều biến động, trong đó chỉ số trên HOSE giảm hơn 200 điểm kể từ tháng 9. Nguyên nhân chính của tình trạng này là ảnh hưởng của các biện pháp quản lý của Nhà nước, cụ thể là chỉ thị yêu cầu siết chặt dư nợ cho vay đầu tư chứng khoán về mức 3%.

J.P Morgan cho rằng, việc Vietcombank chuẩn bị thực hiện IPO đã tạo ra một hấp lực lớn đối với các nhà đầu tư, và làm giảm sức hấp dẫn của thị trường niêm yết. "Chúng tôi cho rằng sang đến đầu năm 2008, nhà đầu tư sẽ quay lại với các cổ phiếu trên thị trường chính thức", tổ chức này khẳng định.

Chuyên gia chứng khoán Huỳnh Thế Du cho rằng, trong bối cảnh thị trường giao dịch trầm lắng quá lâu, nhà đầu tư mong muốn có một thông tin nào đó để nâng đỡ thị trường. Chính vì vậy, báo cáo của JP Morgan như một luồng gió mới, tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Tuy nhiên, báo cáo này trình làng trong thời điểm rất nhạy cảm là ngay trước đợt IPO của Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank). Theo phương án cổ phần được phê duyệt gần đây, không loại trừ trường hợp nhiều tổ chức đầu tư nước ngoài đã mua cổ phiếu trong thời điểm "bong bóng" nên rất muốn thị trường lên để bán ra.

Bình luận về báo cáo mới của JP Morgan, Giám đốc chi nhánh TP HCM Công ty Chứng khoán Tràng An cho rằng, các đánh giá của tổ chức này khá tích cực và lạc quan về thị trường. Tuy nhiên, theo ông Đạt, báo cáo không ảnh hưởng nhiều tới kế hoạch đầu tư của các tay chơi trên sàn. Bởi lâu nay, các nhà đầu tư trong nước đã quen dần với các báo cáo của tổ chức nước ngoài, và dường như không còn chịu tác động bởi các khuyến cáo của họ.

Một số nhà đầu tư thì coi bản báo cáo như một động thái mới của khối ngoại. Kể từ khi Vietcombank công bố thông tin về đợt đấu giá, nhiều người đã dự đoán khối ngoại sẽ chèo lái thị trường theo hướng có lợi cho mình, không để lên cao nhằm tác động tới giá Vietcombank. Tuy nhiên, họ cũng không thể để thị trường đi xuống quá thấp để khi muốn hiện thực hóa lợi nhuận vào cuối năm không gặp khó khăn.

Chính vì vậy, nhiều nhà đầu tư nhìn nhận bản báo cáo mới của JP Morgan là một động thái cứu giá, sau khi thị trường đã đi xuống quá sâu.

Giám đốc chi nhánh TP HCM Công ty Chứng khoán Tràng An dự đoán, sau khi có kết quả đấu giá Vietcombank, đặc biệt là qua thời hạn nộp tiền trúng đấu giá (15/1), xu hướng đi lên sẽ rõ nét hơn. Đến trước Tết Nguyên Đán, Vn-Index có thể đạt trên dưới 1.000 điểm. Từ nay đến phiên đấu giá Vietcombank, thị trường có thể lên trong đôi phiên nữa, song chỉ nằm trong khoảng 940-950 điểm. Giá cổ phiếu trên sàn đã hấp dẫn, song sẽ khó có hiện tượng tranh mua.

Phát hành tăng vốn ra sao cho hiệu quả?


Việc các doanh nghiệp phát hành thêm cổ phần để tăng vốn điều lệ không còn xa lạ với thị trường trong thời gian gần đây.

Nhưng làm thế nào để sử dụng được và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn huy động đang là mối quan tâm của cả doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Từ đầu năm 2007, thông tin doanh nghiệp tăng vốn được nhiều nhà đầu tư đánh giá là hội đồng quản trị của doanh nghiệp đó năng động và công ty có triển vọng. Tuy nhiên, đến thời điểm này, các cổ đông đã thận trọng hơn trước thư xin biểu quyết kế hoạch tăng vốn của doanh nghiệp.

Thị trường vốn Việt Nam được đánh giá là trẻ trung, năng động và đang trong giai đoạn ?otích luỹ?. Vì vậy, trước khi diễn ra xu thế mua bán và sáp nhập mạnh mẽ, việc doanh nghiệp tăng quy mô thông qua hình thức tăng vốn trên thị trường này là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư không khỏi lo ngại trước cách đầu tư của nhiều doanh nghiệp.

Năm 2008, Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (STB) có kế hoạch tăng vốn từ 20-30% cho cổ đông hiện hữu, 15% trả cổ phiếu bằng cổ tức, dự kiến vốn điều lệ của STB trong năm 2008 đạt 6.500 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu của ngân hàng sẽ đạt trên 9.000 tỷ đồng. Giải thích cho kế hoạch này của STB, ông Đặng Văn Thành, Chủ tịch Hội đồng Quản trị nói:

?oTôi đã nghiên cứu kỹ về tính bền vững và giá trị gia tăng cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực ngân hàng tại các nước đang phát triển. Riêng các ngân hàng thương mại cổ phần có định hướng chiến lược tốt, quy mô hoạt động rộng khắp thì việc tăng vốn phục vụ cho nhu cầu phát triển là đương nhiên. Trong 2007-2008, các ngân hàng thương mại cổ phần có quy mô đều có kế hoạch tăng vốn, điều này hoàn toàn phù hợp với chiến lược của họ.?

Công ty Cổ phần Cáp và Vật liệu viễn thông (Sacom) cũng đã công bố kế hoạch chào bán 17.060.572 cổ phần. Số tiền thu được sẽ chi dùng cho các dự án: dự án sản xuất cáp quang (88 tỷ đồng), dự án Sacom Resort-Đà Lạt (160 tỷ đồng), dự án PCP-Campuchia (78,4 tỷ đồng), dự án cao ốc văn phòng Tp.HCM (500 tỷ đồng), góp vốn vào TSC từ 30% lên 40% (116,5 tỷ đồng) và bổ sung vốn lưu động (hơn 677 tỷ đồng).

Từ các con số trên dễ dàng nhận thấy, kế hoạch huy động vốn để đầu tư vào lĩnh vực sản xuất cáp quang, một chuyên ngành và là thế mạnh của Sacom lại chiếm một tỷ lệ ít hơn hẳn so với các dự án đầu tư khác.

Ngoài ra, ông Đỗ Văn Trắc, Tổng giám đốc Sacom cũng cho biết: ?oNăm nay Sacom đầu tư khoảng 300 tỷ đồng vào quỹ đầu tư tài chính. Trong khi nguồn vốn thặng dư lớn, đầu tư vào bất động sản đòi hỏi một quá trình, thường mất đến nửa năm kể từ khi nhen nhóm đến lúc khởi công. Nếu tiền cứ để ở ngân hàng thì lợi nhuận không bằng đầu tư tài chính".

Với những dự án không chuyên, vấn đề lớn nhất doanh nghiệp gặp phải là nhân lực. Trước thắc mắc về nhân lực của các dự án trái ngành này, giám đốc một doanh nghiệp nói: ?oVì không có nhân lực trong lĩnh vực này nên chúng tôi kết hợp với một đối tác dày dạn kinh nghiệm trong lĩnh vực này, đồng thời, với những mối quan hệ tốt họ có thể đem về những dự án ở miền Bắc rất hiệu quả, theo tôi, đầu tư không chuyên cũng là cơ hội để tận dụng khi chọn được đối tác đủ khả năng?.

Như vậy, việc thẩm định dự án không chuyên lại phụ thuộc phần lớn vào đơn vị đối tác và liệu những doanh nghiệp có thặng dư vốn dồi dào thông qua huy động vốn trên thị trường có nên tìm cách ?ogửi trứng? như thế này không?

Theo phân tích của TS. Đào Lê Minh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, công ty tăng vốn có hai trường hợp, tích cực hoặc kém tích cực. Khi công ty chuyển vốn chủ sở hữu thành vốn điều lệ thông qua việc trả cổ tức bằng cổ phiếu, chia tách cổ phiếu, thưởng cổ phiếu thì vốn chủ sở hữu không thay đổi. Như vậy, tỷ lệ sở hữu trên vốn chủ sở hữu không thay đổi và doanh nghiệp có vốn để mở rộng sản xuất, đây là trường hợp tích cực.

Trường hợp công ty phát hành cổ phiếu đi kèm với việc tăng nguồn tài chính thông qua việc thu tiền mua cổ phần từ cổ đông, cách tăng vốn này sẽ khiến EPS giảm, cổ tức trên một cổ phiếu cũng giảm. Nếu kế hoạch kinh doanh của công ty tốt sẽ mang lại mức sinh lợi cao hơn chi phí vốn và ngược lại. Tuy nhiên, lợi nhuận cao không thể tức thời có được và trong thời gian đó, tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu bị pha loãng. Trường hợp này kém tích cực hơn.

Việc tăng vốn còn ảnh hưởng đến tâm lý vì nhà đầu tư thiếu khả năng thẩm định. ?oTôi đặt niềm tin vào hội đồng quản trị và bộ máy thẩm định dự án của công ty, chính tôi cũng không dám khẳng định về tính khả thi của dự án?. Câu trả lời của các cổ đông thường chung chung như vậy. Thế nhưng, chính các doanh nghiệp cũng chưa thể đảm bảo hoàn toàn về các dự án ?otay chiêu? vì không thuộc chuyên ngành của họ.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Tổng giám đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) nhận định: ?oCác công ty đồng loạt tăng vốn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thị trường và bằng kinh nghiệm của mình, tôi cho rằng, rất sớm nhiều công ty sẽ phải lùi kế hoạch tăng vốn vì sẽ không khả thi?.

Trước lo lắng của thị trường về kế hoạch tăng vốn và chiến lược kinh doanh của các doanh nghiệp, ông Đặng Văn Thành trấn an bằng quan điểm: Tất cả các đơn vị tăng vốn đều có kế hoạch sử dụng cho hiệu quả nhất với các chỉ tiêu tài chính, an toàn vốn, phục vụ cho cơ sở vật chất, đầu tư về nguồn nhân lực, công nghệ. Hơn nữa, việc tăng vốn cũng nằm trong mục đích có thực là xuất phát điểm của các doanh nghiệp Việt Nam là thấp vì vậy các doanh nghiệp nên tận dụng cơ hội để huy động được nguồn vốn giá rẻ.

Tuy nhiên, việc tăng vốn ồ ạt cũng làm tăng cung và kéo thị trường chứng khoán đi xuống. ?oTheo tôi, nhà đầu tư nên cân nhắc kỹ. Có những trường hợp cá biệt mà không nên đặt ra làm xu hướng của tất cả doanh nghiệp?, ông Thành chia sẻ.

Thiếu tiền mặt: Lực cản chính của thị trường chứng khoán


Câu hỏi được các nhà đầu tư đưa ra nhiều nhất tại cuộc đối thoại với các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán gần đây là cổ phiếu của Vietcombank (VCB) giá sẽ bao nhiêu? Mức độ tác động của cổ phiếu này đến TTCK?

Tuy nhiên, lãnh đạo Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) cho rằng, VCB không có lỗi với sự sụt giảm trên TTCK. Lực cản chính của sự phát triển TTCK hiện nay vẫn là do nhà đầu tư thiếu tiền mặt.

Ông Nguyễn Duy Hưng- Tổng Giám đốc SSI- giải thích, gần đây nhiều người cho rằng giá của VCB sẽ là mốc để các ngân hàng khác lấy làm tham chiếu, vì thế tất cả đều chờ đợi giá cổ phiếu VCB. Tuy nhiên, việc lấy lợi nhuận của ngân hàng này so sánh và đòi hỏi sự tương đương với ngân hàng khác là không thể được. VCB chỉ mới kinh doanh trong tín dụng, chứ chưa kinh doanh sang lĩnh vực khác như mua bán vàng, cổ phiếu, hạch toán lãi... Thế nhưng, VCB có lợi thế là đã bứt lên khi họ đã thay đổi tư duy của lãnh đạo cấp cao- điều này nổi trội hơn ngân hàng khác nên sự so sánh cũng không thực sự có cơ sở. SSI nghĩ rằng thị trường cuối năm sẽ tăng lên. Nhất là sau thời điểm các công ty công bố kết quả sản xuất kinh doanh có lãi lớn.

Sự sụt giảm của TTCK được nhiều chuyên gia cho là do nguồn cung khá nhiều trong lúc vốn của nhà đầu tư còn hạn chế. Nhiều nhà đầu tư lâu nay chủ yếu chỉ mua đi, bán lại trong thời gian rất ngắn.

Điều đáng nói là việc phát hành thêm cổ phiếu tăng rất nhanh, lại đúng vào thời điểm nguồn vốn khả dụng đầu tư chứng khoán của các nhà đầu tư trong nước bị giảm mạnh do Ngân hàng Nhà nước hạn chế các ngân hàng thương mại cho vay đầu tư chứng khoán dưới 3% tổng dư nợ cho vay.

Theo điều tra của SSI, để có thể gom hết cổ phiếu các công ty tăng vốn, bao gồm ngân hàng thương mại có mua bán đấu giá VCB, những công ty niêm yết trong vòng 2 tháng thì cần ít nhất khoảng 3 tỷ USD. Đây là một số tiền rất khó huy động được vào thời điểm hiện nay. Điều này đã tác động đáng kể, khiến mức giá trên thị trường sụt giảm mạnh. Từ đó, nhiều công ty IPO không thành công hoặc thành công với mức giá trung bình chỉ nhỉnh hơn mức giá khởi điểm, đơn cử như cổ phiếu Bảo Việt.

Một số DN trong đó có VCB trì hoãn IPO cũng chủ yếu do lượng cầu trên thị trường yếu. Đây là một nhân tố chính gây nên tình trạng tiến thoái lưỡng nan của hoạt động IPO trong năm 2007 ở TTCK Việt Nam.

Theo Bộ Tài chính, tiến trình CPH năm 2007 đã không đạt kế hoạch đề ra. Tính đến hết tháng 10, cả nước mới chỉ thực hiện được 23% (tương đương với 95 DN và bộ phận DN) kế hoạch CPH doanh nghiệp nhà nước đề ra cho cả năm.

Hiện các công ty đang tiến hành IPO trong tâm trạng đầy lo lắng. Tại buổi giới thiệu công ty sáng 11/12, ông Nguyễn Phước Thanh- Tổng Giám đốc VCB cũng thừa nhận: Hiện nay, cung tiền cũng có hạn, nên IPO lần này có thể không được thuận lợi như mong đợi. Người chơi chứng khoán đang kẹt tiền, muốn bán bớt cổ phiếu trong danh mục đầu tư đã có để mua cổ phần VCB với giá cao cũng rất khó.

Nhiều cuộc đấu giá cổ phần thất bại, vì sao?
http://tinchungkhoan24h.com/News/Phan-Tich-Danh-Gia/6705/

Có những cuộc đấu giá chỉ duy nhất một nhà đầu tư đăng ký tham gia, có trường hợp lượng đặt mua chỉ có vài phần trăm...

Thế nào là đấu giá không thành công? Có những câu trả lời khác nhau, căn cứ theo khối lượng bán được, theo mức giá thu về hoặc thậm chí theo độ ?onóng? tương xứng với tầm của doanh nghiệp?

Nhưng với những cuộc đấu giá cổ phần chỉ có một nhà đầu tư đăng ký, chỉ đếm chưa kín 10 đầu ngón tay, hoặc lượng đặt mua không bằng phần lẻ chào bán? thì khẳng định được rằng đó là thất bại.

Trong tháng 12 này, thị trường liên tiếp chứng kiến những cuộc đấu giá có kết quả như thế.

Ngày 19/12 vừa qua, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HASTC) ra thông báo hủy phiên đấu giá cổ phần ra công chúng của Công ty Cổ phần Xi măng Bỉm Sơn. Lý do là đến phút chót chỉ có duy nhất một nhà đầu tư đăng ký tham gia.

Nhỉnh hơn, kết quả đấu giá cổ phần Công ty Kinh doanh bao bì lương thực ngày 18/12 vừa qua tại Sở Giao dịch Chứng khoán Tp.HCM (HOSE) có vẻn vẹn 8 nhà đầu tư tham gia; lượng cổ phần bán được chưa đầy phần lẻ của lượng chào bán (66.500 cổ phần so với 2.078.700 cổ phần).

Tương tự, kết quả đấu giá cổ phần Công ty Cấp nước Ninh Thuận tại HOSE ngày 20/12, số cổ phần bán được chỉ chiếm chưa đầy 7,5% lượng chào bán. ?oNhạt? hơn, kết quả đấu giá cổ phần Ngân hàng Gia Định tại HOSE ngày 19/12, lượng bán được chiếm chưa đầy 3% lượng chào bán?

Vì sao vậy?

Thứ nhất, sự thành công của cuộc đấu giá trước hết phụ thuộc vào chất lượng nguồn hàng. Thứ hai, bối cảnh thị trường và mức giá khởi điểm có ảnh hưởng lớn tới kết quả đấu giá. Thứ ba, nguồn cung thời điểm này tăng cao, trong khi nguồn vốn hạn chế.

Trong những nguyên nhân cơ bản trên, bối cảnh thị trường và việc xác định giá khởi điểm có ảnh hưởng lớn nhất. Ở đây cũng đặt ra một số vấn đề mà cả cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp phải xem xét lại.

Trả lời VnEconomy về nguyên nhân thất bại của những cuộc đấu giá cổ phần gần đây, ông Trần Văn Dũng, Giám đốc HASTC, cho rằng hiện tượng này tập trung ở những cuộc đấu giá bán bớt phần vốn Nhà nước hoặc phát hành thêm.

?oTại sao không phải xẩy ra đối với các doanh nghiệp cổ phần hóa phát hành lần đầu mà là doanh nghiệp phát hành thêm hoặc bán bớt phần vốn nhà nước??, ông Dũng đặt vấn đề.

?oTình hình thị trường thì có lên có xuống, trong khi phương án phát hành, đấu giá được công bố trước đó khá lâu và việc xây dựng giá khởi điểm cũng được tiến hành từ trước. Thế thì trong thời điểm thị trường xuống, đến ngày đấu giá, giá khởi điểm nó đã tương đương với giá thị trường, thậm chí giá thị trường thấp hơn. Rõ ràng trong bối cảnh như thế thì cuộc đấu giá không thành?, ông Dũng giải thích.

Ví dụ, trong trường hợp của Công ty Xi măng Bỉm Sơn (mã BBC, sàn HASTC), giá khởi điểm của đợt phát hành dự kiến vừa qua là 35.000 đồng/cổ phiếu, nhưng khi tiến hành đấu giá, giá khởi điểm trở nên lạc hậu khi giá thực tế thị trường chỉ xoay quanh mức 30.000 đồng/cổ phiếu.

Chuyên gia của một quỹ đầu tư tại Nhật Bản cũng có cùng nhận định trên. Ông cho rằng, trong những trường hợp đó, nhà đầu tư không tin tưởng vào việc định giá của các công ty chứng khoán.

Kết quả của những cuộc đấu giá đó là không thành công. Kèm theo đó, ông Dũng cho rằng ?onếu như doanh nghiệp đưa ra phương án phát hành không khả thi hoặc không lường hết được tình hình của thị trường và không thành công thì sẽ ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp?.

?oChúng tôi thấy rằng đây là một kinh nghiệm cả ở phía cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp. Tức là khi xây dựng phương án phát hành, thời gian có giấy phép được rút ngắn hơn, ít chịu sự tác động của thị trường hơn. Thứ hai, khi xây dựng giá khởi điểm, phải xem xét thế nào đó cho hợp lý, vừa căn cứ vào tình hình tài chính của doanh nghiệp vừa căn cứ theo tình hình của thị trường và cũng để cho nhà đầu tư cảm thấy hấp dẫn và tham gia?, ông Dũng nói thêm.

Về phía cơ quan quản lý, ông Dũng khẳng định: ?oChúng tôi cũng sẽ có tổng kết, nghiên cứu để làm sao rút ngắn thời gian cho phép phương án phát hành, không để kéo dài?.

Ngoài ra, nguyên nhân nguồn vốn cũng được chuyên gia nói trên nhấn mạnh. ?oHiện nguồn vốn trên thị trường đang gặp khó khăn do nhà đầu tư không thể bán cổ phiếu trên sàn ra theo giá thấp, trên OTC thì tính thanh khoản đang rất hạn chế. Mặt khác, Chỉ thị 03 vẫn là một chốt chặn lớn, cộng với chính sách thắt chặt tiền tệ làm vốn ngoại khó chuyển đổi sang VND. Đó là chưa kể dòng vốn đã và đang chuyển sang bất động sản, vàng??, ông phân tích.

Trong thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ xem xét để có thể rút ngắn thời gian xét duyệt phát hành, giảm thiểu tác động của thị trường như thông tin từ ông Dũng. Ủy ban Chứng khoán cũng đề cập đến khả năng sẽ dãn nguồn cung, xem đó là biện pháp để góp phần cân đối thị trường

Thị trường đã thật sự hấp dẫn?


Cuối tuần qua, phiên giao dịch ngày 20.12 được coi là "nhạy cảm" sau "giấc mơ xanh" trên cả 2 sàn ngay ngày trước đó, bởi đây sẽ là phiên thị trường "test" lại, xác định đáy và khẳng định xu thế chính, nhất là sau sự kiện IPO VCB.

Mặc dù hầu hết các mã đều giảm, nhưng lượng cung giá thấp không còn nhiều - đặc biệt bên Hastc, cơ hội giải ngân đang được NĐT hiện thực hoá. Không còn nằm im nghe ngóng, vậy NĐT đang nghĩ gì?

Lực cản lớn vẫn là tâm lý
Báo cáo mới nhất của JPMorgan nhấn mạnh vào các yếu tố khiến thị trường sẽ điều chỉnh, và tạo ra thời điểm mua vào, đó là: Các yếu tố kinh tế vĩ mô, Chỉ thị 03, Luật Thuế thu nhập cá nhân, IPO của VCB và việc chậm - dãn tiến trình CPH các DNNN lớn. Đây vừa là các nguyên nhân khiến thị trường biến động trong thời gian qua vừa là yếu tố thúc đẩy thị trường phát triển dưới khía cạnh dòng tiền.

Nhưng về căn bản, có thể nói rằng, yếu tố lớn nhất mà thời điểm mua vào không đến sớm như mong đợi là vì tâm lý của NĐT khi mà ngày đấu giá VCB đang tới gần. Nhiều kịch bản được đặt ra với giá đấu bình quân của VCB, nhưng với số lượng đặt mua chỉ nhỉnh hơn số lượng chào bán 10%, NĐT đang rất tin tưởng vào mức giá đấu bình quân VCB chỉ xoay quanh con số 110. Không phân tích kỹ thuật, không phân tích cơ bản, có thể thấy thị trường đang là cuộc chiến cân não trước 2 điểm mốc thời gian: Noel và IPO VCB!

Nhà đầu tư nghĩ gì?
Khối lượng đặt mua từ đầu tuần đang có xu hướng gia tăng, và sự thu gom mạnh của NĐT nước ngoài trong 1, 2 phiên gần đây, nhất là khi có thông tin về số lượng đặt mua CP VCB chỉ đột biến vào phút chót trước giờ chốt đăng ký, cộng thêm cả sự gia tăng về khối lượng giao dịch, là dấu hiệu sự quay trở lại sự quan tâm của NĐT với thị trường niêm yết.

Trước những diến biến của thị trường, hiện có 2 trường phái NĐT:
Một là, nhóm NĐT cho rằng kịch bản thị trường sẽ diễn ra như hồi tháng 8, tức là chạm mức đáy 914 điểm và bật lên trong quý I/2008, và cùng với các yếu tố hỗ trợ mạnh mà thị trường sẽ tăng trưởng trong dài hạn. Theo đó, năm 2008 có thể là năm tưng bừng của CK VN. Đây chủ yếu là những NĐT ngắn hạn đang tìm kiếm cơ hội giải ngân sau một thời gian mua bán thăm dò thị trường kể từ sau cơn lốc sàn Hà Nội.

Nhóm này còn bao gồm cả các quỹ đầu tư nước ngoài chịu áp lực lên kế hoạch cho danh mục đầu tư, cả dòng kiều hối đang đổ về TTCK nước nhà. Xét cho cùng, NĐT nào cũng mong muốn được kiếm lợi nhất từ thị trường, thị trường giảm là cơ hội để mua vào, thì trường tăng trưởng thì là cơ hội lướt sóng và kiếm lợi.

Vì thế, đa phần NĐT tin rằng đây đã là "khoảng đáy" của thị trường, vấn đề chỉ là huy động tiền cho những khoản đầu tư đang có giá hấp dẫn mà thôi. Sở dĩ, tâm lý này đang tràn ngập thị trường là do có những yếu tố hỗ trợ khá mạnh như sau:

- Đây đang là những ngày cuối cùng của năm tài chính, mặc dù nền kinh tế chịu nhiều tác động từ thị trường thế giới như giá nguyên nhiên liệu tăng cao, giá vàng - USD không ổn định, khủng hoảng tín dụng ở một số nền kinh tế mới kéo theo lạm phát, chi phí sản xuất gia tăng. Nhưng nếu nhìn vào báo cáo tài chính những tháng cuối năm của các DN niêm yết, có thể thấy năm nay vẫn là một năm thành công của của các DN khi hầu hết đều vượt kế hoạch doanh thu và lợi nhuận đề ra trong năm 2007. Chúng ta có quyền tin rằng, yếu tố này sẽ hỗ trợ mạnh và bền vững cho thị trường dưới khía cạnh chất lượng hàng hoá.

- Cung cầu đều gia tăng và tương hợp, sẽ không xảy ra hiện tượng cung vựơt quá cầu. Một thống kê nhỏ, tính đến năm 2006, giá trị vốn hoá thị trường chỉ gần 20% GDP thì sang năm 2007, con số này đã lên tới 30%. Lượng cung hàng ồ ạt về cuối năm thực chất không làm pha loãng thị trường như NĐT lo sợ mà rất phù hợp với lượng cầu tiềm năng đang chờ đợi đổ vào trong năm tới. Đó là chưa kể nhiều Cty mới niêm yết thuộc loại hàng tốt, lại phát hành đúng thời điểm thị trường suy giảm nên khả năng sinh lợi khi thị trường lên là rất cao. Và tất nhiên, NĐT sẽ không bỏ qua những món lợi này.

- Tiền - câu hỏi lớn của tất cả mọi NĐT dường như sẽ được giải quyết trong năm 2008. Mặc dù Chỉ thị 03 về dư nợ cho vay CK chính thức được siết chặt vào đầu năm 2008 nhưng ngày càng nhiều NH được thành lập cũng như CTCK mở rộng dịch vụ linh hoạt nhằm lôi kéo khách hàng vẫn sẽ giúp NĐT kiếm lời theo T+0, T+1... Nguồn tiền tiết kiệm trong dân còn rất lớn, với tốc độ lạm phát cao như hiện nay, vấn đề là chờ thời điểm để đổ vào cho phù hợp.

Hai là, nhóm NĐT cho rằng thị trường tiếp tục rớt sâu về ngưỡng 800 điểm sau và sự khởi sắc của thị trường ngày 19.12 thực chất chỉ là một cái "bẫy"(bull trap). Tất nhiên, những lo ngại của nhóm NĐT này là không phải không có căn cứ. Chính trong phiên giao dịch ngày 19.12, nhiều NĐT đã nhanh tay "cắt lỗ", chuyển về nắm giữ tiền mặt, đợi động thái của VCB và chuyển cơ hội giải ngân sang quý I/2008.

Dễ dàng thấy số lượng NĐT có tâm lý này không lớn, nhưng động thái mua bán của họ cùng với những chiêu bài trước thềm IPO VCB cũng đã gây ra những đợt sóng không nhỏ, kéo thị trường lình xình mãi đến những ngày cuối năm.

Bất lợi vì khan hiếm tiền đồng?


Với mục tiêu hạn chế tiền trong lưu thông, kiềm chế lạm phát, NHNN vẫn chưa thể mở rộng cửa hút ngoại tệ về khiến các NHCP phải rơi vào tình cảnh khó khăn. Vì nhu cầu vốn khách hàng thường tăng cao dịp cuối năm, trong khi vốn NH phải chôn vào ngoại tệ không thể giải ngân do thiếu đầu ra.

Các NH chỉ còn cách duy nhất là hạn chế mua vào ngoại tệ bằng cách từ chối khách hàng đến bán hoặc quy đổi USD sang VND.

Hạn hẹp cung tiền đồng
Lượng ngoại tệ tiếp tục chảy mạnh vào các NH gần đây, còn NHNN vẫn chưa có động thái gì về việc sẽ mua thêm USD kéo theo tỉ giá liên tục sụt giảm, xuống dưới mức sàn. Mặc dù đã phục hồi trong hai ngày qua, nhưng tỉ giá VND/USD chỉ đạt ngưỡng 16.040 - 16.050 VND/USD.

Để có nguồn cung chủ động trong việc ứng vốn cho khách hàng tăng cao dịp cuối năm, gần đây nhiều NH đã áp dụng mức lãi suất huy động VND ở mức khá cao. Lãi suất huy động tiền gửi bằng VND của một vài NH đã vượt ngưỡng 10,20%/năm, chẳng hạn như ABBANK.

TGĐ một NHCP cho rằng, mặc dù lãi suất qua đêm đã hạ nhiệt, nhưng vốn huy động gần đây có dấu hiệu chững lại, trong khi nhu cầu gia tăng buộc phải nâng lãi suất tiết kiệm, cho dù vẫn biết chi phí đầu vào lại gia tăng. Thế nhưng, so với sức cầu tiền đồng đang tăng nhanh, cung của các NH chỉ đủ để đáp ứng các DN trong mùa thanh toán cuối năm. Riêng với các khoản vốn gián tiếp đang được nhiều NĐT nước ngoài đổ vào VN vẫn còn khó khăn trong việc quy đổi sang VND để tìm kiếm cơ hội trên TTCK.

Theo CTCK SBS, gần đây nhiều khách hàng nước ngoài là NĐT cá nhân có tài khoản giao dịch tại sàn SBS phải dở khóc dở cười khi lệnh đặt đã khớp, nhưng đành phải hủy vì không thể quy đổi USD sang VND. Đại diện một quỹ đầu tư nước ngoài cũng cho hay, so với một năm trước dạo gần đây họ cũng gặp phải nhiều khó khăn trong việc quy đổi ngoại tệ tại NH đang lưu ký.

Thực tế, dòng vốn gián tiếp của NĐT nước ngoài tiếp tục chảy mạnh vào TTCKVN thời gian gần đây. Trong đó, có một phần vốn được dành tham gia IPO Vietcombank, đồng thời tìm kiếm ở các loại hàng hóa mới trên TTCK VN. Tuy nhiên, sự hấp thụ của nền kinh tế còn yếu so với sức tăng trưởng của dòng vốn gián tiếp nên chưa được khai thác một cách hiệu quả. Chính điều này đã ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng của TTCK.

TTCK vạ lây?
Ông Lê Nhị Năng - PGĐ Sở GDCK TP.HCM (HoSE) cho rằng, giá CP sụt giảm gần đây chủ yếu do tình hình cung - cầu trên thị trường. Lượng cung tăng lên quá nhanh so với sức cầu. Tiền NĐT trong nước đang cạn dần và lượng vốn mới "rót" thêm có phần hạn chế hơn nhiều so với trước đây.

Một phần, do diễn biến thị trường luôn trong xu hướng giảm khiến nhiều NĐT lo ngại. Mặt khác, NHNN đã thắt chặt tín dụng cho vay cầm cố CK khiến sức cầu của NĐT trong nước càng hạn chế hơn. Trong khi đó, luồng vốn gián tiếp của NĐT nước ngoài đổ vào VN lại gặp phải khó khăn trong việc chuyển đổi ra tiền đồng để giao dịch theo quy định của NHNN. Nguyên nhân chủ yếu do lượng tiền đồng trên thị trường ngày một khan hiếm hơn.

Hiện tại có một nghịch lý là nguồn cầu của nước ngoài vào TTCKVN lại chưa được sử dụng hiệu quả. Trong khi, vốn gián tiếp đổ vào TTCKVN ngày một mạnh hơn thông qua các quỹ đầu tư. Chẳng hạn như IndochinaCapital dự kiến sẽ rót thêm 1 tỉ USD vào TTCKVN trong năm tới và tiếp tục huy động thêm nếu giải ngân số vốn trên sớm hơn kế hoạch đưa ra cho 1 năm.

Trong khi đó, NH lại không đủ cung tiền đồng để đáp ứng nhu cầu NĐT. Chính vì vậy, theo các chuyên gia CK, NHNN và các NH phải có một lượng tiền đồng lớn mới có thể đáp ứng được nhu cầu chuyển đổi của NĐT nước ngoài. Các chuyên gia cho rằng, diễn biến của TTCK tăng hay giảm trong năm tới một phần sẽ phụ thuộc vào yếu tố hấp thụ luồng vốn gián tiếp của nền kinh tế VN.

Cung tiền đồng trên thị trường đang khan dần, ngược lại lượng ngoại tệ tiếp tục gia tăng. Ngoài nguồn vốn đầu tư trực tiếp tăng kỷ lục trong năm nay, ước tính lên đến 17 tỉ USD, cộng với vốn gián tiếp và dòng kiều hối được dự báo sẽ đạt trên 5 tỉ USD. Thế nhưng, sự hấp thụ vốn của nền kinh tế VN chưa xứng với tốc độ gia tăng của dòng vốn nước ngoài. Một cán bộ NHNN - chi nhánh TPHCM cho rằng, NHNN chưa thể tung thêm tiền đồng để hút USD chủ yếu là để hạn chế lượng tiền trong lưu thông, kiềm chế tốc độ gia tăng của lạm phát.

Mặt khác, mức tăng trưởng tín dụng tại các NH, nhất là nhóm cổ phần đang ở mức báo động. Nhiều NH đã lợi dụng việc gia tăng tín dụng để nâng cao tổng dư nợ, tạo điều kiện cho việc điều chỉnh tỉ lệ dư nợ cho vay cầm cố xuống ngưỡng cho phép là 3% trước thời hạn 31.12. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế cho rằng, để kiềm chế lạm phát chưa hẳn sử dụng biện pháp hạn chế lượng tiền trong lưu thông sẽ đem lại hiệu quả. Vì một khi thiếu tiền, NH phải tăng lãi suất huy động, kéo theo lãi suất đầu ra và hậu quả người đi vay gánh chịu. Lúc này, DN phải đẩy giá cả hàng hóa để đảm bảo doanh thu và lợi nhuận... và lạm phát sẽ tiếp tục gia tăng.

CTCK và ngân hàng lúng túng chuyển tài khoản giao dịch: Nhà đầu tư bị thiệt!


Đến tháng 2/2008 tài khoản giao dịch chứng khoán của nhà đầu tư (NĐT)?sẽ chuyển về cho ngân hàng quản lí. Theo ông Nguyễn Thanh Kỳ - Tổng thư ký Hiệp hội kinh doanh chứng khoán Việt Nam (VASB), đây là giải pháp nhằm tránh việc các CTCK (CTCK) lợi dụng tiền của NĐT. Nhưng vấn đề đặt ra là những tài khoản này sẽ được quản lý như thế nào để đảm bảo hoạt động giao dịch thông suốt.

Theo các CTCK, hiện nay có 3 giải pháp để có thể thực hiện việc quản lý tiền của NĐT thông qua ngân hàng: Thứ nhất làâ ngân hàng mở quầy giao dịch ngay tại sàn chứng khoán. Thứ hai việc kết nối từ CTCK đến ngân hàng nhưng không phải online hoàn toàn mà vẫn thực hiện theo phương pháp bán thủ công. Thứ ba, việc kết nối sẽ được thực hiện tự động hoàn toàn và khi có biến động trong tài khoản của NĐT tại ngân hàng thì phía CTCK cũng sẽ cập nhật được.

Online hay offline

Theo một số chuyên gia, các ngân hàng và CTCK có thể nghĩ đến một giải pháp kết nối tập trung. "Giải pháp kết nối tập trung sẽ tiết kiệm được nhiều chi phí và thời gian triển khai cho bản thân CTCK và ngân hàng. Hơn nữa, nó sẽ không hạn chế sự lựa chọn ngân hàng của NĐT" - ông Đinh Kim Quốc Thái, Giám đốc Trung tâm phát triển Bảo trì sản phẩm và dịch vụ CNTT (Eximbank) cho biết.

Theo một số chuyên gia, các ngân hàng và CTCK có thể nghĩ đến một giải pháp kết nối tập trung. Khi có nhiều ngân hàng và CTCK tham gia hệ thống này, tất cả các CTCK đều có thể kết nối được với nhiều ngân hàng khác nhau, và ngược lại một ngân hàng cũng có thể kết nối với nhiều CTCK khác nhau.
Cũng theo ông Thái, các ngân hàng cũng không cần kết nối với nhiều CTCK mà chỉ cần kết nối với trung tâm này. "Với mô hình này, không chỉ các CTCK và ngân hàng có thể tiết kiệm được chi phí xây dựng và bảo trì đường truyền mà bản thân các NĐT cũng được lợi, có thể mở tài khoản tại bất cứ ngân hàng nào có kết nối vào trung tâm này là có thể giao dịch được...".

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện nay, đa số CTCK đều chọn phương pháp kết nối thẳng với một hệ thống ngân hàng nào đó và việc giao dịch cũng chưa thực hiện online hoàn toàn mà được cập nhật định kỳ. Ngoài ra, còn có lý do chủ quan là các CTCK không muốn thay đổi quy trình của mình cũng như vẫn muốn được quản lý tiền của NĐT như trước đây. Việc lựa chọn phương pháp nào thì CTCK cũng không còn nhiều thời gian và phải bắt tay ngay để thực hiện. Hơn nữa, giải pháp online hoàn toàn giữa CTCK với ngân hàng là bước phát triển tiếp theo mà cả hai bên đều phải áp dụng.

Ngoài ra, một số ngân hàng cũng khẳng định một ưu điểm khác của giải pháp kết nối online là trong quá trình giao dịch, NĐT cũng có thể toàn quyền sử dụng số tiền dư trong tài khoản ở ngân hàng, do ngân hàng áp dụng chương trình phong tỏa một phần với số tiền tương ứng với khối lượng CK giao dịch của NĐT.

Còn nhiều việc phải làm

Hiện nay, khi đặt lệnh mua bán, NĐT có thể đối chiếu ngay khoản tiền mình cần đầu tư. Liệu khi mở tài khoản tại ngân hàng có xảy ra tình trạng ngân hàng chờ CTCK, CTCK chờ ngân hàng về thông báo số dư tiền gửi của NĐT, làm mất cơ hội, thời gian đầu tư của NĐT.

Theo ông Nguyễn Hồ Nam, Tổng Giám đốc CTCK Sài Gòn Thương tín, công nghệ thông tin của ngân hàng và các CTCK hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu đầu tư của NĐT. Nếu các NĐT đổ dồn về ngân hàng để mở tài khoản, trong trường hợp tốc độ xử lý của ngân hàng chậm thì NĐT sẽ gặp khó khăn ngay. Dù các CTCK có nhập lệnh nhanh đến mấy cũng phải mất thời gian qua ngân hàng, có thể dẫn đến tình trạng "thắt nút cổ chai". Đại diện CTCK Bảo Việt cũng lo ngại liệu rằng tiền thanh toán của NĐT có về kịp tài khoản trong thời gian T+ 3.

Theo ông Võ Tấn Long - Phó Tổng Giám đốc Cty IBM Việt Nam, hạ tầng công nghệ thông tin giữa các CTCK với ngân hàng không đồng nhất và cũng chưa sẵn sàng cho việc kết nối này. Điều quan trọng nhất là phải có sự hỗ trợ của các Cty cung cấp giải pháp làm đơn vị trung gian và những đơn vị này phải có chuyên gia am hiểu về quy trình nghiệp vụ của ngân hàng lẫn CTCK để làm cầu nối.

Giao dịch điện tử: Nguy cơ thêm giấy phép con

Liên quan đến chủ đề giao dịch điện tử, cuối tuần qua, Bộ Tài chính đã tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư hướng dẫn giao dịch điện tử trên TTCK. Điểm dễ nhận thấy là quy định như dự thảo sẽ khiến các CTCK thêm một lần phải đối diện với cơ chế xin- cho, còn quyền lợi NĐT lại chưa được đảm bảo.

Theo đánh giá của các CTCK, việc UBCKNN soạn thảo cho ra đời khung pháp lý là rất cần thiết. Tuy nhiên, theo bản dự thảo trên, khi triển khai dịch vụ giao dịch trực tuyến, các CTCK phải gửi một bộ hồ sơ khá "phức tạp" tới UBCKNN và trong vòng 45 ngày nếu hồ sơ hợp lệ sẽ được cấp phép thực hiện. Với thực tế UBCKNN đang quá tải công việc như hiện nay, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó tổng giám đốc Sở GDCK TP. HCM lo ngại quy định như vậy vô hình trung tạo ra giấy phép con và gây phiền phức cho DN. Trong khi đó, giao dịch trực tuyến cũng chỉ là một nghiệp vụ đã được thừa nhận trên giấy phép hoạt động của CTCK. Dự thảo cũng quy định yêu cầu Sở hay Trung tâm GDCK công bố danh sách CTCK thành viên đủ điều kiện cung cấp dịch vụ giao dịch trực tuyến (sau khi UBCK cấp phép) nhưng lại không hướng dẫn hồ sơ và quy trình thực hiện cụ thể.

Nội dung được khá nhiều ý kiến tranh luận là rủi ro trong giao dịch trực tuyến nếu xảy ra thì thiệt hại vẫn đẩy chủ yếu về phía NĐT. Lâu nay, trong hợp đồng ký với khách hàng, CTCK vẫn quy định NĐT phải đọc, hiểu và chấp nhận mọi thiệt hại khi có rủi ro xảy đến với phương thức giao dịch trực tuyến. Như vậy, có nghĩa là dù khách quan hay chủ quan, thiệt hại vẫn do NĐT gánh chịu và nếu vụ việc tranh chấp (nếu có) được đưa đến tòa án thì CTCK sẽ được bảo vệ. Trong bản dự thảo, Bộ Tài chính chỉ yêu cầu CTCK công bố những rủi ro có thể xảy ra như đường truyền, trễ dữ liệu, hacker... như một cách khuyến cáo với NĐT. Còn khi rủi ro xảy ra, những lỗi nào thuộc trách nhiệm của CTCK, lỗi nào thuộc NĐT không được đề cập.

Một vấn đề quan trọng trong giao dịch trực tuyến là bảo mật cũng chỉ được đề cập rất ít. Trong khi đó, lâu nay giải pháp bảo mật chủ yếu trong giao dịch trực tuyến vẫn là xác thực người dùng thông qua mật khẩu truy cập và mật khẩu giao dịch. Đã có những chuyên gia công nghệ thông tin lên tiếng, đó chỉ là giải pháp dành cho khách hàng, ngay cả trong trường hợp khách hàng không có sơ suất, không làm lộ mật khẩu, hệ thống giao dịch của công ty nếu không đảm bảo thì rủi ro vẫn có thể xảy ra.

Ông Huỳnh Minh Vũ, Giám đốc công nghệ, CTCK VNDirect

Hoàn thiện khung pháp lý cho giao dịch chứng khoán trực tuyến là cần thiết, thể hiện sự quan tâm của cơ quan điều hành tới sự phát triển ổn định, bền vững và tính an toàn cho thị trường, bảo vệ lợi ích cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, có hai điểm trong dự thảo Thông tư nên xem xét. Thứ nhất, dự thảo Thông tư đưa ra quy định giao dịch trực tuyến chỉ áp dụng với chứng khoán niêm yết, vậy những chứng khoán chưa niêm yết sẽ thế nào, trong khi đây cũng là lượng hàng lớn trên thị trường. Thứ hai, dự thảo đưa ra quy định không cho CTCK cung cấp dịch vụ chuyển nhượng năng lực tài chính, vậy thì những dịch vụ giá trị gia tăng như ứng trước tiền bán chứng khoán, ủy thác đầu tư sẽ thực hiện ra sao?



Ông Trần Đình Tân, Giám đốc kỹ thuật, CTCK An Bình

Nếu không có quy định và định hướng cụ thể nào để quản lý giao dịch trực tuyến tại các CTCK thì sẽ gây nên sự rối loạn, các CTCK mạnh ai nấy làm, nhiều chuẩn kỹ thuật khác nhau dẫn tới việc khó đảm bảo các dịch vụ cung cấp cho NĐT, việc kết nối với các cơ quan quản lý rất khó khăn, việc kiểm tra giám sát do đó cũng khó thực hiện. Để có một sản phẩm giao dịch trực tuyến là sự phối kết hợp của khá nhiều yếu tố như quy trình giao dịch, khả năng hạ tầng kỹ thuật CNTT, yêu cầu dịch vụ... Tôi cho rằng, dự thảo nên bổ sung một số yêu cầu như bộ tiêu chuẩn về quy trình quản lý giao dịch trực tuyến, tiêu chuẩn về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực, bảo mật...



Ông Nguyễn Hải Nam, Phó trưởng ban Phát triển thị trường (UBCK) kiêm Tổ trưởng Tổ soạn thảo Thông tư

Khi xác định rủi ro có trách nhiệm ở phía nào hay nguyên nhân do đâu, không hề đơn giản. Những rủi ro chính có thể dễ nhận biết như trong truyền tải qua mạng Internet, lệnh giao dịch có thể bị treo, bị ngừng, bị trì hoãn hoặc có lỗi dữ liệu; vấn đề bảo mật, giá cả thị trường và các thông tin chứng khoán khác có thể có lỗi hoặc sai lệch... thì CTCK cần công bố rõ để cảnh báo cho NĐT lường trước những khả năng có thể xảy ra trong quá trình giao dịch trực tuyến. UBCKNN đang quản lý rất nhiều việc, nên chúng tôi cũng không hề muốn ôm đồm, tuy nhiên tham khảo thông lệ quốc tế và lấy ý kiến từ một số CTCK thì phần lớn ý kiến đều thống nhất cần có sự quản lý và cấp phép của Nhà nước trong lĩnh vực này. Chúng tôi sẽ đơn giản hóa một cách tối đa thủ tục để tạo thuận lợi cho các CTCK.