2026 - Đầu tư công và hạ tầng - Chìa khóa Kỷ nguyên vươn mình

Mấy hôm nay thấy nói nhiều về mục tiêu tăng trưởng hai con số từ 2026. Nghe thì rất đã, rất “vươn mình”, nhưng nếu nhìn kỹ thì đây không phải là câu chuyện tham vọng, mà là câu chuyện bị ép phải làm.

Thực tế rất đơn giản: nếu Việt Nam không bứt lên nhanh trong 10–15 năm tới, thì nguy cơ kẹt ở thu nhập trung bình là cực cao. Dân số đang già dần, lợi thế lao động rẻ mất đi, còn công nghệ cao thì chưa đủ nền để tự đứng vững. Cửa sổ cơ hội không còn rộng như trước nữa.

Vậy lấy gì để tăng trưởng 10%?
Không phải tiêu dùng, không phải xuất khẩu tự nhiên, cũng không phải ngồi chờ FDI.

Câu trả lời thẳng thắn là: đầu tư công và hạ tầng.

Nghe rất cũ, nhưng đó là sự thật. Chưa có nước nào từ nghèo lên giàu mà không trải qua một giai đoạn đổ tiền làm đường, làm cảng, làm điện, làm đô thị. Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore… đều như vậy. Khác nhau chỉ ở cách làm và mức độ quyết liệt.

Ở Việt Nam, chi phí logistics vẫn quá cao, đi một chuyến hàng mà tốn gần gấp đôi mấy nước phát triển. Đường sá tắc, cảng quá tải, điện lúc đủ lúc thiếu. Trong điều kiện như vậy, nói đến công nghiệp công nghệ cao hay bán dẫn thì rất khó.

Nhiều người lo đầu tư công nhiều sẽ lãng phí, nợ công, ICOR cao. Lo là đúng. Nhưng cũng cần nói rõ: đầu tư hạ tầng lớn thì giai đoạn đầu ICOR luôn cao. Đường chưa xong thì chưa sinh lợi. Nhưng khi xong rồi, cả nền kinh tế hưởng lợi chứ không phải một dự án.

Hàn Quốc ngày xưa xây cao tốc Seoul – Busan, lúc đó xe cộ rất ít, bị chê là vẽ chuyện. Sau này chính tuyến đường đó trở thành xương sống công nghiệp quốc gia. Trung Quốc cũng vậy, làm đường sắt cao tốc ầm ầm khi nhiều nơi chưa đông dân, nhưng chính nó kéo đô thị hóa và thị trường nội địa lên.

Việt Nam bây giờ cũng đang ở đúng cái ngưỡng đó. Nếu không làm đường sắt tốc độ cao, metro, cao tốc, hạ tầng số, thì nói gì đến chuyện hút FDI chất lượng cao. Không tập đoàn nào đặt nhà máy tỷ đô ở nơi điện chập chờn, nước không ổn định, giao thông tắc nghẽn cả.

Đầu tư công lúc này không phải để “kích cầu”, mà để làm vốn mồi. Nhà nước đi trước, tư nhân mới dám theo sau. Một đồng đầu tư công làm đúng có thể kéo theo vài đồng đầu tư xã hội.

Tất nhiên, tiền không phải là tất cả. Nếu thủ tục vẫn chậm, giải phóng mặt bằng vẫn tắc, bộ máy vẫn ì ạch thì có rót bao nhiêu cũng không chạy được. Nên cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy, tháo gỡ pháp lý thực ra cũng là một dạng “làm hạ tầng”, nhưng là hạ tầng mềm.

Nói gọn lại:
Muốn tăng trưởng hai con số thì không có con đường dễ.
Hoặc dám làm hạ tầng lớn ngay bây giờ, hoặc chấp nhận tăng trưởng trung bình rất lâu.

Đây không phải chuyện thích hay không thích.
Đây là chuyện làm sớm hay làm muộn – và trả giá bằng bao nhiêu năm phát triển.
https://cafef.vn/vingroup-xay-sieu-...ay-dung-ra-van-ban-moi-188251230085652564.chn
https://vietnamnet.vn/hon-3-000km-c...g-5-nam-buoc-tien-lon-ve-ha-tang-2477187.html
https://cafef.vn/dai-su-nga-thong-t...nhan-1-su-kien-cap-cao-188251230105224664.chn