Thế giới có thể đang tiến gần cú sốc năng lượng lớn nhất từ 2008

Goldman Sachs, JPMorgan, UBS và Brookings đã đạt được một sự đồng thuận hiếm hoi: nếu eo biển Hormuz vẫn bị tắc nghẽn sau đầu tháng 7, các cơ chế tạm thời kìm hãm giá dầu thô sẽ đồng thời cạn kiệt, và các mô hình phân tích cho thấy giá dầu có thể dao động từ 140 đến 372 đô la mỗi thùng tùy thuộc vào phản ứng của độ co giãn cầu trong một thế giới không có các biện pháp giảm thiểu tác động.


Thị trường dầu mỏ đã hoạt động trong gần ba tháng nhờ vào sự may rủi. Giá dầu thô ở mức khoảng 105 đô la một thùng, cao nhưng vẫn có thể kiểm soát được, không phải do các yếu tố cơ bản về cung và cầu mà là do một loạt các cơ chế tạm thời, bao gồm việc giải phóng dự trữ khẩn cấp, giảm lượng dầu tồn kho nổi, chuyển hướng dòng chảy thương mại và kỳ vọng chung của thị trường rằng Washington và Tehran sẽ đạt được thỏa thuận, đã giúp giảm thiểu tác động toàn diện của việc đóng cửa eo biển Hormuz lên giá dầu.

Tất cả các nguồn dự trữ đó đang cạn kiệt cùng một lúc. Chúng có thời hạn sử dụng được tính bằng ngày và tuần thay vì tháng. Và sự đồng thuận phân tích đang được hình thành giữa Goldman Sachs, JPMorgan, UBS và Viện Brookings đang hội tụ về một kết luận cụ thể và đáng báo động: nếu eo biển Hormuz không được mở lại trước đầu tháng 7, các cơ chế dự trữ đã kìm hãm giá dầu thô sẽ cạn kiệt gần như cùng một lúc, loại bỏ mức trần đã giúp ngăn chặn sự thiếu hụt nguồn cung 9 triệu thùng mỗi ngày được phản ánh đầy đủ vào giá thị trường.

Phân tích định lượng của UBS từ Arend Kapteyn đưa ra khung phân tích cụ thể nhất về những gì sẽ xảy ra tiếp theo. Mức gián đoạn nguồn cung ròng 9%, sau khi xả kho dự trữ chiến lược (SPR), tương ứng với giá dầu thô 105 đô la/thùng với độ co giãn cầu hiện tại khoảng -0,2. Nếu không xả kho SPR, cú sốc nguồn cung tăng lên 12%, dẫn đến giá dầu gần 123 đô la. Nếu lượng dự trữ cạn kiệt và độ co giãn cầu giảm khi các điều chỉnh tiêu dùng "dễ dàng" được sử dụng hết, mô hình sẽ đưa ra các kịch bản mà từ "đáng báo động" không thể diễn tả hết: thiếu hụt nguồn cung 14% với độ co giãn hiện tại tương ứng với giá 140 đô la. Cú sốc tương tự với độ co giãn -0,15 tương ứng với giá 208 đô la. Với độ co giãn -0,1, giá sẽ là 372 đô la.

Đây không phải là những ước tính phiến diện từ những người bi quan dai dẳng muốn thu hút sự chú ý. Chúng là kết quả của một khuôn khổ định lượng nghiêm ngặt được áp dụng bởi một nhà phân tích cấp cao tại một ngân hàng đầu tư toàn cầu lớn vào các thông số cung ứng thực tế của cuộc khủng hoảng hiện tại. Độ chính xác của chúng không nên bị nhầm lẫn với sự chắc chắn: chúng là các kịch bản, không phải dự báo. Nhưng các kịch bản với các thông số này, được tạo ra bởi các tổ chức này, ở giai đoạn này của quá trình cạn kiệt nguồn dự trữ, tạo thành tín hiệu rủi ro thị trường quan trọng nhất trong tài chính toàn cầu hiện nay.



Ba loại dung dịch đệm và hạn sử dụng của chúng
Bản phân tích của Robin Brooks và Ben Harris thuộc Viện Brookings cung cấp bản đồ chính xác nhất về mặt phân tích thời gian cạn kiệt vùng đệm, và sự rõ ràng của nó khiến cho tính cấp bách của tình hình ngoại giao không thể bị phớt lờ một cách có trách nhiệm.

Lượng dầu dự trữ nổi của Nga: Các tàu chở dầu thô của Nga được chuyển hướng qua các tuyến đường hàng hải thay thế trong những tháng sau khi eo biển Hormuz đóng cửa đã đóng vai trò là nguồn cung bổ sung tạm thời cho các thị trường đang mất dần nguồn cung từ vùng Vịnh. Ước tính lượng dầu dự trữ nổi này đã cạn kiệt phần lớn vào cuối tháng Tư. Như vậy, nguồn dự trữ này coi như đã biến mất.

Lượng dầu thô tồn kho nổi của Iran: Lượng dầu thô tích trữ nổi trên các tàu của Iran trong những tuần trước khi Mỹ phong tỏa các cảng của Iran và sau đó được chuyển hướng qua nhiều kênh khác nhau dự kiến sẽ cạn kiệt vào cuối tháng 5. Tại thời điểm viết bài này, lượng dự trữ đó chỉ còn lại vài ngày, chứ không phải vài tuần.

Việc IEA tung dầu khẩn cấp: Việc tung dầu khẩn cấp phối hợp từ kho dự trữ chiến lược của các nước thành viên, cơ chế thể chế mạnh mẽ nhất hiện có để giảm thiểu cú sốc nguồn cung, dự kiến sẽ cạn kiệt vào ngày 9 tháng 7. Các bộ trưởng tài chính G7 đã triệu tập cuộc họp để phê duyệt việc tung dầu phối hợp từ kho dự trữ chiến lược. Việc rút dầu phối hợp này là phản ứng thể chế mạnh mẽ nhất đối với cuộc khủng hoảng nguồn cung kể từ các đợt tung dầu khẩn cấp trong cuộc xâm lược Ukraine năm 2022. Đây là nguồn tài nguyên hữu hạn, và dự báo về ngày cạn kiệt của nó là mốc thời gian được xác định chính xác nhất trong lịch trình cạn kiệt nguồn dự trữ.

Bản tóm tắt của Brookings đã nắm bắt chính xác logic này: "Tóm lại, sự thiếu hụt nguồn cung sẽ ngày càng trầm trọng hơn trong những tháng tới khi các nguồn dự trữ tạm thời cạn kiệt. Và nếu thị trường ngày càng bi quan về khả năng giải quyết bế tắc ở eo biển, giá dầu có thể tăng cao hơn đáng kể."

Cụm từ "kết quả phi tuyến tính" là cách diễn đạt phân tích đáng được chú ý nhất. Thị trường dầu mỏ, giống như tất cả các thị trường hàng hóa có lượng tồn kho hữu hạn, có thể thể hiện hành vi giá cả không tỷ lệ thuận với cú sốc nguồn cung tạo ra nó. Khi lượng tồn kho dồi dào, sự tăng giá được điều tiết bởi việc giảm lượng tồn kho: các nhà sản xuất và thương nhân đưa hàng tồn kho ra thị trường, hấp thụ nhu cầu mà nguồn cung không thể đáp ứng ngay lập tức và ngăn giá cả phản ánh đầy đủ sự thiếu hụt. Khi lượng tồn kho cạn kiệt, không có vùng đệm nào giữa sự thiếu hụt nguồn cung và giá cả. Mỗi thùng dầu không được đáp ứng nhu cầu phải được phân bổ chỉ bằng giá cả, và giá cần thiết để phân bổ nhu cầu đó được xác định bởi độ nhạy cảm về giá của người tiêu dùng cận biên, vốn giảm đi khi các điều chỉnh tiêu dùng dễ dàng đã được thực hiện.

Đây là cơ chế mà qua đó sự gián đoạn nguồn cung 9% hiện đang tạo ra giá dầu thô 105 đô la có thể dẫn đến giá 208 đô la hoặc cao hơn khi độ co giãn cầu giảm do lượng hàng tồn kho cạn kiệt. Đây không phải là lỗi mô hình hay sự phóng đại trong phân tích. Đó là phản ứng kinh tế vi mô tiêu chuẩn đối với sự cạn kiệt lượng hàng tồn kho trong một thị trường mà nguồn cung bị hạn chế về mặt vật lý.

Lượng hàng tồn kho giảm mạnh nhất trong một tuần duy nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Bối cảnh cho cuộc thảo luận về sự cạn kiệt kho dự trữ được cung cấp bởi một dữ liệu duy nhất mà Kapteyn của UBS mô tả là mang tính lịch sử: tuần này chứng kiến sự sụt giảm lớn nhất từ trước đến nay trong lượng dự trữ dầu của Mỹ kể từ khi bắt đầu ghi nhận số liệu vào năm 1982. Lượng dự trữ thương mại và kho dự trữ chiến lược (SPR) cộng lại đã giảm 17,8 triệu thùng chỉ trong một tuần.

Để dễ hình dung hơn về con số này: 17,8 triệu thùng dầu tương đương khoảng 17% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu trong một ngày. Hoa Kỳ đã sử dụng một lượng dầu tương đương gần một phần năm lượng tiêu thụ hàng ngày của thế giới chỉ trong một tuần, từ sự kết hợp giữa kho dự trữ thương mại và Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược. Đây là cơ chế đã giữ giá dầu thô ở mức 105 đô la thay vì 140 đô la hoặc cao hơn, và theo định nghĩa, đây là một cơ chế hữu hạn và tạm thời.

Kho dự trữ năng lượng chiến lược của Mỹ (SPR) bước vào cuộc khủng hoảng với mức dự trữ thấp hơn đáng kể so với mức trung bình trong lịch sử. Việc chính quyền Biden giải phóng nhiên liệu để đối phó với cú sốc năng lượng chiến tranh ở Ukraine đã làm giảm lượng dự trữ xuống mức thấp hơn so với mức tối đa. Quá trình rút nhiên liệu hiện tại đang diễn ra từ một vị trí vốn đã thấp kỷ lục, và tốc độ rút nhiên liệu, được ghi nhận trong kỷ lục một tuần, cho thấy ngày cạn kiệt 9 tháng 7 có thể là một ước tính lạc quan.

Mỗi tuần đóng cửa eo biển Hormuz đều làm tiêu hao lượng dự trữ với tốc độ xấp xỉ như vậy, có điều chỉnh theo nhu cầu theo mùa và sự thay đổi hiệu quả của việc định tuyến lại thương mại. Thời gian dự kiến cho đến khi cạn kiệt lượng dự trữ đang rút ngắn lại trong thực tế.



CHI TIÊT: https://vietnambusinessinsider.vn/t...u-soc-nang-luong-lon-nhat-tu-2008-a53559.html